Alternatief voor Wegovy: opties in Nederland

Een alternatief voor Wegovy kan om verschillende redenen relevant zijn: bijwerkingen, beschikbaarheidsproblemen, kosten of onvoldoende effect. In Nederland zijn meerdere geregistreerde geneesmiddelen beschikbaar voor gewichtsbeheer, waaronder tirzepatide (Mounjaro), liraglutide (Saxenda) en orlistat. Elk middel heeft een eigen werkingsmechanisme, toedieningsvorm en bijwerkingenprofiel. De keuze voor een alternatief is altijd een medische beslissing die in overleg met een arts of apotheker wordt genomen.

Hoe werkt Wegovy en waarom zoeken mensen een alternatief?

Wegovy activeert de GLP-1-receptor, waardoor eetlust afneemt en verzadiging eerder optreedt. Mensen zoeken een alternatief vanwege bijwerkingen, beschikbaarheidsproblemen, kosten of onvoldoende effect.

Wegovy (semaglutide) werkt door de GLP-1-receptor te activeren, een receptor die van nature betrokken is bij de regulatie van eetlust, maagontlediging en bloedglucose, waardoor mensen minder honger ervaren en eerder een verzadigd gevoel hebben. Semaglutide is een glucagon-achtige peptide-1 (GLP-1)-receptoragonist die wekelijks subcutaan wordt toegediend. In Nederland is Wegovy door de Europese Commissie, op basis van een positief advies van het EMA, goedgekeurd voor gewichtsbeheer bij volwassenen met obesitas of overgewicht in combinatie met bepaalde gewichtsgerelateerde aandoeningen. Wegovy is in Nederland ook geregistreerd voor gewichtsbeheer bij adolescenten van 12 jaar en ouder met obesitas, onder de voorwaarden zoals beschreven in de SmPC (rubriek 4.^[2][3]1, EMA EPAR Wegovy).

Mensen zoeken om uiteenlopende redenen een alternatief. De meest voorkomende zijn:

• Bijwerkingen die bij Wegovy optreden, zoals misselijkheid, braken, diarree of obstipatie, en die bij een ander middel mogelijk minder uitgesproken zijn

• Beschikbaarheidsproblemen: Wegovy heeft in Nederland perioden van beperkte beschikbaarheid gekend

• Kosten: gewichtsbeheermedicatie valt in Nederland doorgaans buiten de basisverzekering, waardoor patiënten de kosten zelf dragen; het actuele standpunt van Zorginstituut Nederland over vergoeding is te raadplegen via de website van Zorginstituut Nederland

• Onvoldoende effect na een adequate behandelperiode

• Medische redenen die het gebruik van een bepaald middel uitsluiten, zoals beschreven in de productinformatie; de SmPC van Wegovy (rubriek 4.3 en 4.4, CBG-MEB geneesmiddeleninformatiebank) vermeldt de specifieke contra-indicaties en waarschuwingen

Wegovy is beschikbaar in meerdere sterktes, oplopend tot de onderhoudsdosis van 2,4 mg per week. Daarnaast is in Nederland een sterkte van 7,2 mg geregistreerd; de exacte indicatie en toepassing van deze sterkte zijn beschreven in de SmPC (rubriek 4.2, EMA EPAR Wegovy). De keuze voor een alternatief is altijd een medische beslissing die in overleg met een arts of apotheker wordt genomen, niet een keuze die de patiënt zelfstandig maakt op basis van beschikbaarheid of prijs.

Welke vergelijkbare medicijnen zijn beschikbaar in Nederland?

In Nederland zijn tirzepatide (Mounjaro), liraglutide (Saxenda) en orlistat geregistreerd als alternatieven; de exacte indicatie en beschikbaarheid verschillen per middel.

In Nederland zijn meerdere geneesmiddelen geregistreerd die, net als Wegovy, worden ingezet bij gewichtsbeheer of die een vergelijkbaar werkingsmechanisme hebben, maar de beschikbaarheid en de exacte indicatie verschillen per middel. Het is van belang onderscheid te maken tussen middelen die specifiek zijn goedgekeurd voor gewichtsbeheer en middelen die primair zijn geregistreerd voor de behandeling van diabetes mellitus type 2.

Tirzepatide (Mounjaro) is door de Europese Commissie goedgekeurd voor zowel diabetes type 2 als voor gewichtsbeheer bij volwassenen.^[5][6] Tirzepatide activeert zowel de GLP-1-receptor als de GIP-receptor (glucose-afhankelijk insulinotroop polypeptide), wat het farmacologisch onderscheidt van semaglutide.^[6][8] De verpakkingsdetails en het aantal doses per pen zijn beschreven in de productinformatie van Mounjaro (EMA EPAR Mounjaro; CBG-MEB geneesmiddeleninformatiebank).

Orale semaglutide voor gewichtsbeheer (Wegovy 25 mg tabletten) is een toedieningsvorm die in 2026 een handelsvergunning heeft gekregen.^[4] Dit is een ander product dan Rybelsus, met een eigen geregistreerde dosering voor gewichtsbeheer, zoals beschreven in de EMA-productinformatie.

Liraglutide (Saxenda) is een dagelijks te injecteren GLP-1-agonist die in Nederland is geregistreerd voor gewichtsbeheer. De werkzaamheid en het bijwerkingenprofiel zijn vergelijkbaar met andere GLP-1-agonisten, maar de dagelijkse toediening verschilt van de wekelijkse injectie van semaglutide of tirzepatide.

Orlistat werkt via een volledig ander mechanisme, namelijk remming van vetabsorptie in de darm. In Nederland is orlistat beschikbaar als receptplichtig geneesmiddel in een dosering van 120 mg (Xenical) en als vrij verkrijgbaar middel (OTC) in een dosering van 60 mg (Alli), conform de CBG-MEB geneesmiddeleninformatiebank.^[17] Het heeft een ander bijwerkingenprofiel en een bescheidener werkzaamheid in vergelijking met GLP-1-agonisten. Welk middel in aanmerking komt, hangt af van de individuele situatie van de patiënt en wordt beoordeeld door een arts.

Wat zijn de verschillen in werking, dosering en bijwerkingen?

GLP-1-agonisten worden wekelijks of dagelijks geïnjecteerd en veroorzaken vooral gastro-intestinale bijwerkingen; orlistat werkt via vetremming en geeft andere klachten zoals vettige ontlasting.

De beschikbare middelen voor gewichtsbeheer verschillen op meerdere klinisch relevante punten: het werkingsmechanisme, de toedieningsfrequentie en het bijwerkingenprofiel. Semaglutide (Wegovy) en liraglutide (Saxenda) zijn beide selectieve GLP-1-receptoragonisten, terwijl tirzepatide (Mounjaro) zowel GLP-1- als GIP-receptoren activeert, wat een dubbel incretine-effect geeft.

Toedieningsfrequentie en dosering:

• Wegovy: eenmaal per week subcutaan, oplopend tot 2,4 mg (onderhoudsdosis); in Nederland is ook een sterkte van 7,2 mg geregistreerd (SmPC rubriek 4.2, EMA EPAR Wegovy)

• Mounjaro: eenmaal per week subcutaan, oplopend tot 15 mg (SmPC rubriek 4.2, EMA EPAR Mounjaro)

• Saxenda: eenmaal daags subcutaan, oplopend tot 3,0 mg

• Orlistat 120 mg: driemaal daags oraal bij de maaltijd (receptplichtig); orlistat 60 mg is OTC verkrijgbaar

Bijwerkingen: Alle GLP-1-agonisten delen een vergelijkbaar profiel van gastro-intestinale bijwerkingen, waaronder misselijkheid, braken, diarree en obstipatie. Deze treden het vaakst op bij het ophogen van de dosis en nemen bij de meeste mensen in de loop van de tijd af. Pancreatitis is gemeld bij het gebruik van GLP-1-agonisten; de SmPC van Wegovy en Mounjaro (rubriek 4.4 en 4.8) beschrijft dit risico en adviseert bij aanhoudende, ernstige buikpijn direct medische hulp te zoeken. Patiënten die Wegovy of Mounjaro gebruiken en een operatie of ingreep onder algehele anesthesie of diepe sedatie ondergaan, dienen hun arts hiervan op de hoogte te stellen vanwege een mogelijk verhoogd aspiratierisico (SmPC rubriek 4.^[3][6]4). Bij gebruik van semaglutide is een risico op niet-arteritische anterieure ischemische opticopathie (NAION) beschreven; plotse visusklachten of visusverlies zijn reden voor spoedige beoordeling door een arts (SmPC rubriek 4.^[12][13]4, EMA EPAR Wegovy). Bij patiënten met diabetes mellitus type 2 die GLP-1-agonisten combineren met sulfonylureumderivaten of insuline, is het risico op hypoglykemie verhoogd; de SmPC adviseert in dat geval dosisverlaging van het sulfonylureumderivaat of insuline te overwegen (SmPC rubriek 4.^[14][18]4/4.8). Bij patiënten met bestaande diabetische retinopathie dient extra voorzichtigheid te worden betracht; de SmPC beschrijft de relevante monitoring (rubriek 4.4).

Bij orlistat zijn de bijwerkingen anders van aard: vettige ontlasting, fecale incontinentie en verminderde opname van vetoplosbare vitaminen zijn de meest voorkomende klachten. Patiënten die bijwerkingen ervaren die zij toeschrijven aan hun medicatie, kunnen dit melden bij Bijwerkingencentrum Lareb. Vergelijking van de middelen op basis van bijwerkingen alleen is onvoldoende grond voor een keuze; de volledige medische context is bepalend.

Voor wie is een alternatief geschikt en wie beslist daarover?

Een alternatief is uitsluitend geschikt als een arts gewichtsbeheermedicatie heeft geïndiceerd en semaglutide niet mogelijk of wenselijk is; de behandelend arts beslist in overleg met de patiënt.

Een alternatief voor Wegovy is uitsluitend geschikt voor mensen bij wie een arts heeft vastgesteld dat gewichtsbeheermedicatie geïndiceerd is en bij wie het gebruik van semaglutide niet mogelijk of niet wenselijk is. De beslissing over welk middel wordt ingezet, ligt bij de behandelend arts, in overleg met de patiënt en eventueel de apotheker.

De geregistreerde indicaties voor de beschikbare middelen zijn niet identiek. Zo is Mounjaro (tirzepatide) voor gewichtsbeheer geregistreerd bij volwassenen met een BMI van 30 kg/m² of hoger, of bij een BMI van 27 kg/m² of hoger in combinatie met ten minste één gewichtsgerelateerde comorbiditeit.^[5][6] Saxenda (liraglutide) kent vergelijkbare criteria. De arts beoordeelt of een patiënt aan de criteria voldoet en of er contra-indicaties bestaan, conform de SmPC van het betreffende middel (CBG-MEB geneesmiddeleninformatiebank).

Belangrijke overwegingen bij de keuze zijn:

• Comorbiditeiten: bij diabetes type 2 kunnen andere middelen de voorkeur hebben vanwege gecombineerde indicaties

• Cardiovasculaire voorgeschiedenis: sommige middelen hebben aanvullende cardiovasculaire data

• Nierfunctie en leverfunctie: deze kunnen de keuze beïnvloeden

• Zwangerschap en borstvoeding: de SmPC van elk afzonderlijk middel beschrijft of het middel is gecontra-indiceerd dan wel niet wordt aanbevolen tijdens zwangerschap en borstvoeding (rubriek 4.3 en 4.6); vrouwen in de vruchtbare leeftijd dienen adequate anticonceptie te gebruiken conform het advies in de productinformatie

• Persoonlijke voorkeur voor toedieningsvorm: dagelijks versus wekelijks injecteren, of een orale optie

In Nederland verloopt de toegang tot receptplichtige gewichtsbeheermedicatie via de eigen huisarts of een specialist. Gewichtsbeheermedicatie valt in Nederland doorgaans buiten de basisverzekering, waardoor patiënten de kosten zelf dragen; het actuele standpunt hierover is te raadplegen via Zorginstituut Nederland. De NHG-standaard Obesitas en het Farmacotherapeutisch Kompas bieden artsen richtlijnen voor de behandelkeuze.

Wanneer is het zinvol om met een arts over alternatieven te praten?

Praat met een arts bij onvoldoende effect, ernstige bijwerkingen of beschikbaarheidsproblemen; ernstige buikpijn, plotse visusklachten of allergische reacties vereisen direct medisch contact.

Het is zinvol om met een arts over een alternatief voor Wegovy te praten wanneer de huidige behandeling onvoldoende effect heeft, wanneer bijwerkingen de kwaliteit van leven aanzienlijk beïnvloeden, of wanneer er praktische belemmeringen zijn zoals aanhoudende beschikbaarheidsproblemen. Een gesprek met de eigen huisarts is het juiste startpunt; de huisarts kan beoordelen of een alternatief medisch verantwoord is en zo nodig doorverwijzen naar een internist of obesitasspecialist.

Er zijn situaties waarbij direct contact met een arts noodzakelijk is, zonder te wachten op een regulier consult:

• Ernstige of aanhoudende buikpijn, mogelijk passend bij pancreatitis: neem buiten kantooruren contact op met de huisartsenpost

• Plotse visusklachten of visusverlies: neem zo snel mogelijk contact op met de eigen huisarts of huisartsenpost, omdat dit een reden is voor spoedige beoordeling

• Tekenen van een ernstige allergische reactie, zoals zwelling van het gezicht, de lippen of de keel, of ademhalingsmoeilijkheden: bel 112

• Symptomen van galstenen, zoals plotselinge hevige pijn in de rechterbovenbuik

• Snelle hartslag in rust of andere onverklaarde cardiovasculaire klachten

Voor niet-urgente vragen over bijwerkingen of de wens om van medicatie te wisselen, is een afspraak bij de eigen huisarts de aangewezen weg. De huisartsenpost is beschikbaar voor urgente vragen in de avond, nacht en het weekend.

Het is ook zinvol om te bespreken of niet-medicamenteuze interventies, zoals begeleiding bij voeding en beweging, voldoende zijn of als aanvulling kunnen dienen. Medicamenteuze behandeling van overgewicht is altijd onderdeel van een bredere aanpak en geen vervanging van leefstijlverandering. Een arts kan op basis van de individuele situatie beoordelen welke combinatie van interventies het meest passend is.

Frequently Asked Questions