Mounjaro diarree: oorzaken en wat u kunt doen

Mounjaro diarree is een van de meest voorkomende bijwerkingen van tirzepatide en treft meer dan 1 op de 10 gebruikers. De klachten ontstaan doordat tirzepatide als GIP- en GLP-1-receptoragonist de maaglediging vertraagt en de darmwerking beïnvloedt. Diarree treedt vooral op bij de start van de behandeling of na een dosisverhoging en neemt bij de meeste mensen geleidelijk af. In dit artikel leest u waarom Mounjaro diarree veroorzaakt, hoe vaak het voorkomt, wat u zelf kunt doen en wanneer u een arts moet raadplegen.

Waarom kan Mounjaro diarree veroorzaken?

Tirzepatide vertraagt de maaglediging en beïnvloedt de darmwand via GIP- en GLP-1-receptoren, wat diarree kan veroorzaken, vooral na een dosisverhoging.

Mounjaro (tirzepatide) kan diarree veroorzaken doordat het werkzame bestanddeel invloed heeft op het maagdarmkanaal. Tirzepatide is een tweeledige agonist: het activeert zowel de GIP-receptor (glucose-afhankelijk insulinotroop polypeptide) als de GLP-1-receptor (glucagonachtig peptide-1). Beide receptoren bevinden zich niet alleen in de alvleesklier, maar ook in de darmwand en het zenuwstelsel dat de darmbeweging aanstuurt.

Een goed gedocumenteerd effect van tirzepatide is de vertraging van de maaglediging, wat de spijsvertering als geheel vertraagt.^[1][3] Hoe dit precies leidt tot diarree bij sommige gebruikers is niet volledig opgehelderd; de productinformatie (SmPC, rubriek 4.8) beschrijft diarree als een bekende bijwerking zonder een gedetailleerd mechanisme te noemen.

De dosisopbouw speelt een duidelijke rol. Mounjaro wordt gestart op een lage dosis van 2,5 mg en wordt, conform de productinformatie (SmPC rubriek 4.2), elke vier weken verhoogd, zodat het lichaam geleidelijk kan wennen. Bijwerkingen zoals diarree treden het vaakst op in de eerste weken na een dosisverhoging. Bij de meeste mensen nemen de klachten na verloop van tijd af naarmate het lichaam gewend raakt aan de nieuwe dosis.

Belangrijk om te weten: diarree is een bekende en in de productinformatie beschreven bijwerking en wijst in de meeste gevallen niet op een allergische reactie of een ernstig onderliggend probleem. Toch verdient aanhoudende of ernstige diarree altijd aandacht, omdat vochtverlies kan leiden tot uitdroging en, in zeldzame gevallen, tot verslechtering van de nierfunctie (SmPC rubriek 4.4). Mensen met een ernstige maagdarmziekte, waaronder ernstige gastroparese, dienen Mounjaro voorzichtig te gebruiken; dit staat expliciet vermeld in de productinformatie (SmPC rubriek 4.^[1][5]4).

Hoe vaak komt diarree voor bij gebruik van tirzepatide?

Diarree is een zeer vaak voorkomende bijwerking en werd gemeld bij 12 tot 23% van de gebruikers, afhankelijk van de dosis en de indicatie.

Diarree is een van de meest voorkomende bijwerkingen van tirzepatide en wordt in de Europese productinformatie geclassificeerd als een 'zeer vaak voorkomende' bijwerking (bij meer dan 1 op de 10 gebruikers). Mounjaro is centraal toegelaten door de Europese Commissie op basis van een positief advies van het EMA; de productinformatie is raadpleegbaar via de CBG Geneesmiddeleninformatiebank.^[2][4]

Uit de registratiestudies blijkt dat de frequentie dosisafhankelijk is. Bij gebruik voor gewichtsbeheersing werd diarree gemeld bij ongeveer 17 tot 23% van de deelnemers, afhankelijk van de dosis (5 mg, 10 mg of 15 mg).^[10][1] Bij gebruik bij diabetes mellitus type 2 lagen de percentages iets lager, rond de 12 tot 16%, eveneens dosisafhankelijk (SmPC rubriek 4.^[11][1]8). De klachten waren bij de meeste deelnemers van milde tot matige ernst en doorgaans tijdelijk van aard. Slechts een klein deel van de deelnemers staakte de behandeling vanwege maagdarmklachten.

De klachten traden het vaakst op in de eerste weken na het starten of verhogen van de dosis en namen bij de meeste gebruikers geleidelijk af in de loop van de behandeling.

Voor gebruikers in Nederland geldt dat bijwerkingen, waaronder diarree, gemeld kunnen worden bij Bijwerkingencentrum Lareb.^[7][8] Dit centrum verzamelt meldingen van patiënten en zorgverleners en draagt bij aan de voortdurende bewaking van de veiligheid van geneesmiddelen na markttoelating.

Wat kun je doen als je last hebt van diarree door Mounjaro?

Drink voldoende water of ORS, eet kleine licht verteerbare maaltijden en bespreek aanhoudende klachten met de arts, die de dosisopbouw kan aanpassen.

Bij diarree door Mounjaro zijn er verschillende praktische maatregelen die de klachten kunnen verlichten en uitdroging kunnen voorkomen. De belangrijkste stap is voldoende drinken: water, bouillon of doorzichtige vloeistoffen helpen het vochtverlies aan te vullen. Bij tekenen van uitdroging, zoals een droge mond, weinig of donkere urine of duizeligheid, kunnen orale rehydratiezouten (ORS) helpen om vocht en mineralen aan te vullen. Vermijd koffie, alcohol en suikerhoudende dranken, omdat deze de darmbeweging kunnen versnellen.

Daarnaast kunnen aanpassingen in het eetpatroon helpen:

• Eet kleinere porties verspreid over de dag in plaats van drie grote maaltijden.

• Kies voor licht verteerbare voeding zoals gekookte rijst, gekookt wit vlees, banaan en geroosterd brood.

• Vermijd vetrijke, sterk gekruide of vezelrijke maaltijden tijdelijk, omdat deze de darm extra kunnen prikkelen.

• Eet langzaam en kauw goed, zodat de spijsvertering minder belast wordt.

De dosisopbouw van Mounjaro is bewust geleidelijk opgezet om het lichaam de tijd te geven te wennen. Als diarree optreedt na een dosisverhoging, is het verstandig dit te bespreken met de voorschrijvend arts. In overleg met de arts kan worden besloten de dosis tijdelijk niet verder te verhogen totdat de klachten zijn afgenomen (conform SmPC rubriek 4.2).

Vrij verkrijgbare middelen zoals loperamide kunnen bij kortdurende diarree verlichting bieden. Gebruik loperamide echter niet bij diarree met koorts of bij bloed of slijm in de ontlasting, en raadpleeg bij aanhoudende klachten altijd een apotheker of arts. Zelfmedicatie vervangt geen medisch advies.

Gebruikers met diabetes mellitus type 2 die naast Mounjaro ook een sulfonylureumderivaat of insuline gebruiken, lopen bij verminderde voedselinname of diarree een verhoogd risico op een te lage bloedglucose (hypoglykemie).^[1][5] Controleer in dat geval vaker de bloedglucose en overleg tijdig met de eigen arts over eventuele aanpassing van de dosering van deze middelen (SmPC rubriek 4.4).

Uitdroging door diarree kan in zeldzame gevallen leiden tot verslechtering van de nierfunctie, met name bij ouderen en mensen met een al verminderde nierfunctie. Raadpleeg bij twijfel altijd de eigen huisarts.

Wanneer moet je een arts raadplegen bij aanhoudende diarree?

Raadpleeg een arts bij diarree langer dan twee tot drie dagen, tekenen van uitdroging, bloed in de ontlasting, koorts of hevige buikpijn die uitstraalt naar de rug.

Raadpleeg de eigen huisarts als diarree langer dan enkele dagen aanhoudt, ernstig is of gepaard gaat met andere verontrustende klachten. Hoewel diarree bij Mounjaro doorgaans mild en tijdelijk is, kunnen bepaalde signalen wijzen op een situatie die medische beoordeling vereist.

Neem contact op met de eigen huisarts als:

• De diarree langer dan twee tot drie dagen aanhoudt zonder verbetering.

• Er tekenen zijn van uitdroging, zoals een droge mond, weinig of donkere urine, duizeligheid of vermoeidheid.

• De ontlasting bloed of slijm bevat.

• Er sprake is van hevige buikpijn of krampen.

• Er koorts optreedt naast de diarree.

• U geen vloeistoffen kunt binnenhouden door aanhoudend braken.

Bij ernstige buikpijn die uitstraalt naar de rug, eventueel gecombineerd met misselijkheid en braken, kan er in zeldzame gevallen sprake zijn van een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis), een bijwerking die in de productinformatie van Mounjaro wordt vermeld (SmPC rubriek 4.4). Stop in dat geval direct met Mounjaro en zoek onmiddellijk medische hulp. Bij bevestigde pancreatitis mag Mounjaro niet worden hervat. Bel in Nederland 112 bij een levensbedreigende situatie.

Buiten kantooruren en in het weekend is in Nederland de huisartsenpost het juiste aanspreekpunt voor urgente maar niet levensbedreigende klachten. Bel de huisartsenpost voor advies als u twijfelt of uw klachten dezelfde avond of nacht aandacht vereisen. Neem overdag contact op met de eigen huisarts voor niet-spoedeisende vragen. Wacht niet te lang met het zoeken van hulp als u zich zorgen maakt, zeker als u ook andere geneesmiddelen gebruikt die de vochtbalans kunnen beïnvloeden.

Andere maagdarmklachten die kunnen optreden bij Mounjaro

Naast diarree zijn misselijkheid, braken, obstipatie en buikpijn de meest gemelde maagdarmklachten, die doorgaans afnemen naarmate het lichaam went aan de behandeling.

Naast diarree kunnen bij gebruik van Mounjaro ook andere maagdarmklachten optreden, die eveneens in de goedgekeurde productinformatie zijn beschreven (SmPC rubriek 4.8). De meest gemelde klachten zijn misselijkheid, braken, obstipatie (verstopping) en buikpijn. Net als diarree treden deze bijwerkingen het vaakst op bij de start van de behandeling of na een dosisverhoging, en nemen ze bij de meeste gebruikers geleidelijk af.

Misselijkheid is de meest voorkomende maagdarmklacht bij tirzepatide en werd in de registratiestudies gemeld bij een aanzienlijk deel van de gebruikers. Het treedt op doordat de maaglediging vertraagt, waardoor voedsel langer in de maag blijft. Kleine, frequente maaltijden en het vermijden van vette of sterk ruikende gerechten kunnen helpen.

Obstipatie wordt eveneens als zeer vaak voorkomende bijwerking beschreven in de productinformatie. Hoe de darmbeweging reageert op de behandeling verschilt per persoon; sommige gebruikers ervaren afwisselend obstipatie en lossere ontlasting. Voldoende vochtinname kan hierbij ondersteunen; bespreek vezelinname in overleg met een arts of diëtist.

Braken komt voor als bijwerking, met name na een maaltijd. Zowel misselijkheid als braken worden in de productinformatie als zeer vaak voorkomend geclassificeerd, al verschilt de exacte frequentie per dosis en per studie (SmPC rubriek 4.8). Als braken frequent is of leidt tot onvermogen om vloeistoffen binnen te houden, is contact met de huisarts aangewezen.

Oprispingen en een opgeblazen gevoel worden eveneens gemeld en hangen samen met de vertraagde maaglediging.

Al deze klachten zijn in principe beheersbaar met leefstijlaanpassingen en, waar nodig, medisch advies. De geleidelijke dosisopbouw van Mounjaro is er specifiek op gericht om de kans op ernstige maagdarmklachten te beperken. Bespreek aanhoudende of hinderlijke klachten altijd met de voorschrijvend arts of apotheker, zodat de behandeling zo goed mogelijk kan worden afgestemd op de individuele situatie.

Frequently Asked Questions