Ozempic bijwerkingen hart: risico's en advies

Ozempic bijwerkingen hart is een veelgestelde vraag van mensen die semaglutide gebruiken voor diabetes mellitus type 2. Ozempic werkt als GLP-1-receptoragonist en heeft invloed op de bloedsuikerregulering, maar kan ook de hartslag beïnvloeden. In dit artikel leest u welke hartgerelateerde bijwerkingen zijn gemeld, voor wie extra voorzichtigheid geldt en wanneer u direct een arts moet raadplegen. Alle informatie is gebaseerd op de officiële SmPC, het Farmacotherapeutisch Kompas en klinische studiedata.

Wat doet Ozempic in het lichaam en wat is de relatie met het hart?

Ozempic is een GLP-1-receptoragonist die de insulineafgifte stimuleert en de bloedglucose verlaagt. In de SUSTAIN-6-studie werd een verlaging van cardiovasculaire risico's waargenomen, maar cardiovasculaire risicoreductie is geen goedgekeurde indicatie in Nederland.

Ozempic (semaglutide) is een geneesmiddel dat in Nederland is toegelaten voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 bij volwassenen, als aanvulling op dieet en lichaamsbeweging.^[1][2] De goedgekeurde indicatie staat beschreven in rubriek 4.1 van de SmPC, raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank en het EMA EPAR.

Ozempic werkt als een glucagon-achtige peptide-1 (GLP-1) receptoragonist. GLP-1 is een hormoon dat van nature in de darm wordt aangemaakt na een maaltijd. Ozempic bootst dit hormoon na en stimuleert daarmee de insulineafgifte, remt de glucagonproductie en vertraagt de maaglediging. Het resultaat is een lagere bloedglucose, gemeten in mmol/L, en een verminderd hongergevoel.

In de klinische studie SUSTAIN-6 (Marso et al., N Engl J Med 2016) werd bij patiënten met type 2 diabetes en een hoog cardiovasculair risico een verlaging van het risico op ernstige cardiovasculaire gebeurtenissen waargenomen. Dit is een onderzoeksbevinding die in de wetenschappelijke literatuur en in rubriek 5.1 van de SmPC wordt beschreven. Cardiovasculaire risicoreductie is echter geen goedgekeurde indicatie van Ozempic in Nederland of binnen de EMA-registratie.^[1][3]

Of Ozempic passend is voor een individuele patiënt, hangt af van de klinische situatie en wordt beoordeeld door een arts, niet door de patiënt zelf. Het Farmacotherapeutisch Kompas biedt behandelaars aanvullende richtlijnen over de plaatsbepaling van semaglutide.

Welke hartklachten zijn gemeld als bijwerking van Ozempic?

Verhoogde hartslag is de voornaamste hartgerelateerde bijwerking van Ozempic, geclassificeerd als 'soms' in de SmPC. Ernstige cardiale bijwerkingen zijn in klinische studies niet vaker waargenomen dan bij placebo.

Verhoogde hartslag is vermeld als bijwerking van Ozempic in rubriek 4.8 van de SmPC. Volgens de SmPC-terminologie valt deze bijwerking in de categorie 'soms', wat betekent dat deze voorkomt bij 1 op de 100 tot 1 op de 1.000 gebruikers. De klacht is doorgaans mild en tijdelijk van aard, maar kan voor sommige patiënten oncomfortabel zijn.

Daarnaast zijn in klinische studies en post-marketingrapportages de volgende hartgerelateerde meldingen gedaan:

• Verhoogde hartfrequentie in rust (tachycardie): een toename van de hartslag die samenhangt met het gebruik van semaglutide.

• Veranderingen in bloeddruk: in klinische studies zijn wisselende effecten op de bloeddruk waargenomen. Dit is geen gelabelde bijwerking in de SmPC, maar behandelaars dienen hier rekening mee te houden bij patiënten die al bloeddrukverlagende middelen gebruiken. Raadpleeg het Farmacotherapeutisch Kompas voor praktische aandachtspunten.

Bij patiënten met bestaande hartritmestoornissen of een voorgeschiedenis van hartfalen is het van belang dat de behandelend arts op de hoogte is van het gebruik van Ozempic, zodat eventuele veranderingen in hartfunctie tijdig worden herkend.

De meeste gebruikers van Ozempic ervaren geen hartklachten. Op basis van de beschikbare gegevens uit klinische studies, waaronder SUSTAIN-6, zijn ernstige cardiale bijwerkingen niet vaker waargenomen dan in de placebogroep, maar dit geldt voor de onderzochte populaties en kan niet zonder meer worden gegeneraliseerd naar alle patiëntengroepen.^[11][13] Bijwerkingen kunnen worden gemeld bij Bijwerkingencentrum Lareb, het Nederlandse centrum voor geneesmiddelenbewaking, via lareb.nl. Meldingen van patiënten zijn waardevol voor het vroegtijdig signaleren van onverwachte veiligheidsrisico's.

Voor wie is extra voorzichtigheid bij hartproblemen geboden?

Extra voorzichtigheid geldt voor patiënten met ernstig hartfalen (NYHA-klasse IV), ernstige hartritmestoornissen of een recent hartinfarct, omdat veiligheidsdata voor deze groepen ontbreken of beperkt zijn.

Extra voorzichtigheid bij het gebruik van Ozempic is geboden voor patiënten met een voorgeschiedenis van hartfalen, ernstige hartritmestoornissen of een recent doorgemaakt hartinfarct. Hoewel Ozempic in klinische studies cardiovasculaire uitkomsten heeft laten zien bij patiënten met type 2 diabetes en een hoog cardiovasculair risico, zijn bepaalde subgroepen in de studies ondervertegenwoordigd of uitgesloten.

De SmPC (rubriek 4.4) vermeldt dat Ozempic niet is onderzocht bij patiënten met ernstig hartfalen (NYHA-klasse IV). Voor deze groep ontbreekt voldoende veiligheidsdata, en de arts zal de baten en risico's zorgvuldig moeten afwegen.

Patiënten met een bestaande diabetische retinopathie, met name pre-proliferatieve of proliferatieve vormen, verdienen ook extra aandacht: een snelle verbetering van de bloedglucoseregulering kan bij mensen met reeds bestaande diabetische oogafwijkingen tijdelijk leiden tot verslechtering van de retinopathie (SmPC rubriek 4.^[1][6]4).

Voor patiënten in Nederland die meerdere geneesmiddelen gebruiken, is het raadzaam dat de eigen huisarts of behandelend specialist de volledige medicatielijst beoordeelt voordat met Ozempic wordt gestart. Dit geldt in het bijzonder bij gebruik van meerdere middelen die de bloeddruk of het bloedsuikergehalte beïnvloeden. Het Farmacotherapeutisch Kompas en de NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 bieden behandelaars richtlijnen bij het maken van deze afweging.

Wanneer moet u bij gebruik van Ozempic een arts bellen?

Bel 112 bij tekenen van een hartaanval of beroerte. Neem contact op met de huisarts bij aanhoudende verhoogde hartslag, duizeligheid of veranderingen in bloeddruk die niet vanzelf overgaan.

Bel direct 112 als u tijdens het gebruik van Ozempic tekenen ervaart van een hartaanval of beroerte, zoals hevige pijn op de borst, uitstraling naar de arm of kaak, plotselinge spraakproblemen, eenzijdige verlamming of een plotseling ernstig gevoel van kortademigheid. Dit zijn medische noodgevallen waarbij elke minuut telt.

Neem buiten kantooruren contact op met de huisartsenpost als u klachten ervaart die niet levensbedreigend zijn maar wel snel beoordeeld moeten worden, zoals:

• Aanhoudende verhoogde hartslag of een onregelmatige hartslag die niet vanzelf overgaat.

• Duizeligheid of flauwvallen, mogelijk als gevolg van een te lage bloeddruk.

• Ernstige buikpijn die uitstraalt naar de rug. Dit kan een teken zijn van pancreatitis, een bekende maar zeldzame bijwerking van GLP-1-receptoragonisten (SmPC rubriek 4.4). Bij verdenking op pancreatitis dient eerst medische beoordeling plaats te vinden; bij bevestiging moet semaglutide worden gestaakt.^[1][7]

Neem contact op met uw eigen huisarts als u minder urgente maar aanhoudende klachten heeft, zoals een verhoogde hartslag in rust, lichte duizeligheid bij opstaan of veranderingen in uw bloeddrukwaarden die u thuis meet. Uw huisarts kan beoordelen of aanpassing van de behandeling nodig is.

Stop nooit eigenmachtig met Ozempic zonder overleg met uw arts, ook niet als u hartklachten ervaart, omdat abrupt stoppen de bloedsuikerregulering kan verstoren.

Frequently Asked Questions