Ozempic en Wegovy: verschil, werking en vergoeding

Ozempic en Wegovy bevatten dezelfde werkzame stof semaglutide, maar zijn voor verschillende doeleinden geregistreerd. Ozempic is goedgekeurd voor diabetes mellitus type 2, terwijl Wegovy bedoeld is voor gewichtsbeheer bij obesitas. In dit artikel leest u wat de verschillen zijn, voor wie deze middelen geschikt zijn, hoe ze werken, welke bijwerkingen kunnen optreden en wat de vergoedingssituatie in Nederland is. Zo bent u goed voorbereid op een gesprek met uw huisarts.

Wat is het verschil tussen Ozempic en Wegovy?

Ozempic en Wegovy bevatten beide semaglutide, maar Ozempic is geregistreerd voor diabetes type 2 en Wegovy voor gewichtsbeheer bij obesitas, met een hogere wekelijkse onderhoudsdosis van 2,4 mg.

Ozempic en Wegovy bevatten allebei de werkzame stof semaglutide, maar zijn door de Europese Commissie voor verschillende indicaties goedgekeurd en worden in verschillende doseringen gebruikt. Ozempic (semaglutide 0,5 mg, 1 mg en 2 mg per week) is geregistreerd voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 bij volwassenen, als aanvulling op dieet en lichaamsbeweging.^[3][4] Wegovy (semaglutide met een onderhoudsdosis van 2,4 mg per week, en een hogere goedgekeurde sterkte van 7,2 mg per week) is geregistreerd voor gewichtsbeheer bij volwassenen en bij adolescenten van 12 jaar en ouder met obesitas.

Hoewel de werkzame stof identiek is, verschilt de maximale wekelijkse dosis: bij Wegovy wordt opgebouwd naar een hogere onderhoudsdosis dan bij Ozempic. Beide middelen worden eenmaal per week subcutaan toegediend via een voorgevulde pen. De producten zijn niet onderling uitwisselbaar zonder medisch overleg, omdat de indicatie, de doseringsopbouw en de pen-instructies van elkaar afwijken. Semaglutide mag bovendien niet gelijktijdig worden gebruikt met andere GLP-1-receptoragonisten (zie ook de goedgekeurde productinformatie, rubriek 4.4).

Belangrijk om te weten is dat het gebruik van Ozempic voor gewichtsverlies buiten de geregistreerde indicatie valt. Artsen mogen dit in individuele gevallen overwegen, maar het is geen standaardbehandeling en valt buiten de officiële productinformatie. Wie vragen heeft over welk middel voor hem of haar geschikt is, bespreekt dit met de eigen huisarts.

Voor wie zijn deze medicijnen bedoeld en wanneer niet?

Ozempic is bedoeld voor volwassenen met diabetes type 2; Wegovy voor volwassenen en adolescenten vanaf 12 jaar met obesitas. Gebruik is gecontra-indiceerd bij overgevoeligheid en niet aanbevolen tijdens zwangerschap.

Ozempic is uitsluitend bedoeld voor volwassenen met diabetes mellitus type 2 bij wie dieet en beweging onvoldoende effect hebben. Wegovy is bedoeld voor volwassenen met een BMI van 30 kg/m² of hoger, of een BMI van 27 kg/m² of hoger in combinatie met ten minste één gewichtsgerelateerde aandoening zoals hypertensie, dyslipidemie of obstructief slaapapneu.^[1][2] Daarnaast is Wegovy in Nederland ook geregistreerd voor adolescenten van 12 jaar en ouder met obesitas (BMI op of boven het 95e percentiel voor leeftijd en geslacht) en een lichaamsgewicht van ten minste 60 kg.^[1][2] Ozempic is niet geregistreerd voor gebruik bij kinderen of adolescenten. Beide middelen worden altijd ingezet naast een caloriearm dieet en meer bewegen, niet als vervanging daarvan.

Er zijn situaties waarin deze medicijnen niet mogen worden gebruikt of waarbij voorzichtigheid geboden is. Conform de goedgekeurde productinformatie (EMA EPAR/CBG-MEB SmPC):

• Overgevoeligheid voor semaglutide of een van de hulpstoffen is een contra-indicatie.

• Zwangerschap en borstvoeding: gebruik wordt niet aanbevolen. Vrouwen die zwanger willen worden, dienen het middel minimaal twee maanden voor een geplande zwangerschap te stoppen.^[2][9]

Belangrijke waarschuwingen en voorzorgsmaatregelen:

• Geen vervanging voor insuline: semaglutide is niet bedoeld als substituut voor insuline. Te snelle verlaging of het abrupt staken van insuline bij mensen met diabetes kan leiden tot diabetische ketoacidose (DKA). Dosisverlaging van insuline dient altijd onder medisch toezicht te gebeuren.

• Pancreatitis: bij klachten van aanhoudende, ernstige buikpijn is voorzichtigheid geboden; pancreatitis is gemeld als bijwerking. Gebruik wordt niet aanbevolen bij mensen met een voorgeschiedenis van pancreatitis.

• Diabetische retinopathie: bij patiënten met pre-proliferatieve of proliferatieve diabetische retinopathie kan snelle bloedglucoseverlaging tijdelijke verslechtering van de oogaandoening veroorzaken; regelmatige oogcontrole is dan aangewezen.

• NAION (niet-arteriitische anterieure ischemische opticopathie): er zijn meldingen van plotseling visusverlies door NAION bij gebruik van semaglutide. Bij plotseling visusverlies dient direct oogheelkundig onderzoek plaats te vinden; overweeg staken van het middel bij bevestiging.

• Gastroparese en anesthesie: semaglutide vertraagt de maaglediging. Bij mensen met (ernstige) gastroparese wordt gebruik niet aanbevolen. Bij geplande operaties onder algehele anesthesie of diepe sedatie bestaat een verhoogd aspiratierisico door vertraagde maaglediging; informeer de anesthesist tijdig over het gebruik van semaglutide.^[6][2]

• Ernstige maagdarmproblemen: voorzichtigheid is geboden bij mensen met ernstige maagdarmklachten.

• Hypoglykemie: het risico op hypoglykemie neemt toe bij combinatie met insuline of sulfonylureumderivaten; dosisverlaging van deze middelen kan nodig zijn.

De eigen huisarts of behandelend specialist beoordeelt of een van deze middelen passend is voor de individuele situatie.

Hoe werken semaglutide-medicijnen in het lichaam?

Semaglutide bootst het hormoon GLP-1 na, stimuleert glucoseafhankelijke insulineafgifte, remt glucagonafgifte en vermindert eetlust via de hersenen, met een halfwaardetijd van ongeveer één week.

Semaglutide werkt als een glucagon-like peptide-1 (GLP-1) receptoragonist, wat betekent dat het de werking nabootst van het lichaamseigen hormoon GLP-1 dat na de maaltijd wordt aangemaakt. Dit hormoon speelt een centrale rol in de regulatie van bloedglucose en eetlust. Door binding aan de GLP-1-receptor in de alvleesklier stimuleert semaglutide de insulineafgifte op een glucoseafhankelijke manier: insuline wordt alleen vrijgemaakt wanneer de bloedglucose verhoogd is, waardoor het risico op hypoglykemie beperkt blijft bij gebruik als monotherapie.^[2][9]

Daarnaast remt semaglutide de afgifte van glucagon, het hormoon dat de bloedglucose juist verhoogt. In de hersenen, met name in de hypothalamus, beïnvloedt semaglutide de honger- en verzadigingssignalen, waardoor mensen minder eetlust ervaren en eerder een gevoel van verzadiging hebben. Tegelijkertijd vertraagt het de maaglediging, wat bijdraagt aan een langer aanhoudend gevoel van volheid na een maaltijd. Dit effect op de maaglediging verklaart ook waarom misselijkheid en andere maagdarmklachten veelvoorkomende bijwerkingen zijn, met name aan het begin van de behandeling.

De halfwaardetijd van semaglutide bedraagt ongeveer één week, wat de wekelijkse toediening mogelijk maakt.^[2][15] De hogere dosis in Wegovy is specifiek onderzocht op het effect op lichaamsgewicht en heeft in klinische studies geleid tot gewichtsreductie in combinatie met leefstijlinterventie. Het is van belang te begrijpen dat semaglutide geen genezing biedt: wanneer het middel wordt gestopt, kan het gewicht of de bloedglucoseregulatie terugkeren naar de uitgangssituatie.

Welke bijwerkingen kunnen optreden en wanneer moet je een arts bellen?

De meest voorkomende bijwerkingen zijn maagdarmklachten zoals misselijkheid en diarree. Bel 112 bij plotseling visusverlies of tekenen van een ernstige allergische reactie.

De meest voorkomende bijwerkingen van semaglutide zijn maagdarmproblemen, waaronder misselijkheid, braken, diarree, obstipatie en buikpijn. Deze klachten treden vooral op aan het begin van de behandeling of na een dosisverhoging en nemen bij de meeste mensen na verloop van tijd af. Langzame dosistitratie is bedoeld om deze bijwerkingen te beperken.

Minder vaak, maar klinisch relevant, zijn de volgende bijwerkingen:

• Pancreatitis: acute pancreatitis is gemeld bij gebruik van semaglutide.^[3][7] Aanhoudende, ernstige buikpijn die uitstraalt naar de rug is een alarmsignaal waarvoor direct medische hulp moet worden gezocht.

• Galstenen en galblaasproblematiek: galsteenvorming en galblaasontsteking zijn gemeld, mogelijk samenhangend met gewichtsafname.

• Hartslag: een lichte stijging van de hartslag in rust is beschreven.

• Injectieplaatsreacties: roodheid, jeuk of zwelling op de injectieplaats.

• Hypoglykemie: het risico neemt toe bij combinatie met insuline of sulfonylureumderivaten; dosisverlaging van deze middelen kan nodig zijn.

• Oogklachten: bij mensen met diabetes type 2 zijn complicaties van diabetische retinopathie gemeld, met name bij gebruik van insuline. Daarnaast zijn er meldingen van NAION (plotseling visusverlies); bij plotseling visusverlies is direct oogheelkundig onderzoek noodzakelijk.

• Haaruitval: is gemeld bij gebruik van Wegovy.

• Orthostatische hypotensie: bloeddrukdaling bij opstaan is gemeld bij gebruik van Wegovy.

Bijwerkingen in Nederland kunnen worden gemeld bij Bijwerkingencentrum Lareb, zodat de veiligheidsgegevens van deze middelen continu worden gemonitord.

Wanneer direct hulp zoeken:

• Bel 112 bij tekenen van een ernstige allergische reactie (zwelling van gezicht, lippen of keel, moeite met ademen) of bij plotseling visusverlies.

• Neem buiten kantooruren contact op met de huisartsenpost bij aanhoudende, ernstige buikpijn of ernstige misselijkheid met uitdroging die niet kan wachten tot de volgende werkdag.

• Bespreek mildere bijwerkingen tijdens een regulier consult met de eigen huisarts.

Worden Ozempic en Wegovy vergoed door de zorgverzekering in Nederland?

Ozempic wordt vergoed vanuit de basisverzekering bij diabetes type 2 onder GVS-voorwaarden; Wegovy voor gewichtsbeheer valt momenteel niet onder de basisverzekering en wordt doorgaans volledig zelf betaald.

In Nederland valt Ozempic onder de basisverzekering voor de geregistreerde indicatie diabetes mellitus type 2, mits aan de vergoedingsvoorwaarden van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) wordt voldaan.^[9][10] Dit betekent dat de behandelend arts moet vaststellen dat het middel medisch noodzakelijk is en dat aan de criteria van het Zorginstituut Nederland is voldaan. Het eigen risico is van toepassing. De actuele GVS-voorwaarden zijn te raadplegen via het Farmacotherapeutisch Kompas en de website van het Zorginstituut Nederland.

Wegovy voor gewichtsbeheer valt in Nederland op dit moment niet standaard onder de basisverzekering. Het Zorginstituut Nederland heeft de vergoeding van GLP-1-agonisten voor gewichtsbeheer beoordeeld en geconcludeerd dat vergoeding via de basisverzekering vooralsnog niet van toepassing is. De meeste mensen die Wegovy gebruiken voor gewichtsverlies betalen dit dus volledig zelf. De actuele vergoedingsstatus kan wijzigen; raadpleeg altijd de meest recente informatie via het Zorginstituut Nederland (zorginstituutnederland.nl) of de eigen zorgverzekeraar.

Voor mensen die Ozempic gebruiken buiten de geregistreerde indicatie, bijvoorbeeld voor gewichtsverlies zonder diabetes, geldt in Nederland dat dit gebruik niet wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Aanvullende verzekeringen dekken deze kosten doorgaans evenmin.

Wie overweegt een van deze middelen te gebruiken, doet er verstandig aan eerst een consult bij de eigen huisarts te plannen. De huisarts kan beoordelen of er een medische indicatie is, welk middel passend is en of vergoeding mogelijk van toepassing is. Zelfstandig een recept aanvragen via online aanbieders zonder medische beoordeling wordt door beroepsorganisaties afgeraden vanwege de risico's van onvoldoende begeleiding.

Frequently Asked Questions