Gewichtsverlies
10
 min leestijd

Calorietekort berekenen: zo bereken je hoeveel je kunt eten om af te vallen

Geschreven door
Bolt Med
Gepubliceerd
10.11.2026
Laatst bijgewerkt
11.11.2026

Met de rekenhulp hierboven bereken je je calorietekort. Eerst schat je je energiebehoefte: het aantal calorieën waarmee je gewicht gelijk blijft. Eet je minder dan dat, dan heb je een calorietekort en val je af. In dit artikel lees je hoe die berekening werkt, hoe groot een tekort kan zijn, waarom afvallen langzamer gaat dan veel mensen denken en wanneer je beter geen tekort aanhoudt.

Samenvatting: Je calorietekort is je energiebehoefte min wat je eet. De Gezondheidsraad schat die behoefte als je energieverbruik in rust maal je activiteitsniveau (PAL 1,4 tot 2,0). Een vast tekort bestaat niet: volgens het Voedingscentrum zit je goed als je ongeveer een halve kilo per week afvalt.

  • Energiebehoefte = energieverbruik in rust (Henry, 2005) maal je PAL-waarde.
  • Een gemiddelde vrouw van 30 tot 39 jaar die licht actief is, heeft ongeveer 1.900 kcal per dag nodig.
  • Het Voedingscentrum geeft geen vast tekort, maar wel een controle: ongeveer een halve kilo per week.
  • Afvallen gaat steeds langzamer: elke 24 kcal per dag minder levert op termijn ongeveer 1 kilo op.
  • Weeg jezelf hoogstens één keer per week, op dezelfde dag.
  • Geen tekort als je zwanger bent of al onder een gezond gewicht zit; bij borstvoeding eerst overleggen.

Wat is een calorietekort?

Minder calorieën binnenkrijgen dan je lichaam verbruikt, waardoor je afvalt.

Je lichaam gebruikt elke dag energie: voor je ademhaling, hartslag en spijsvertering, en voor alles wat je doet. Hoeveel dat is, je energiebehoefte, hangt volgens het Voedingscentrum af van je geslacht, lengte, leeftijd, gewicht, hoeveel je beweegt en hoe zwaar die inspanning is.

Eet en drink je ongeveer evenveel calorieën als je verbruikt, dan blijft je gewicht gelijk. Neem je minder binnen, dan heb je een calorietekort: je lichaam haalt het verschil uit je reserves en je valt af.

Gemiddelde energiebehoefte van volwassenen in kcal per dag (Gezondheidsraad, 2022)

18 t/m 29 jaar

Vrouw, licht actief (PAL 1,4): 2.020

Vrouw, matig actief (PAL 1,6): 2.310

Man, licht actief (PAL 1,4): 2.490

Man, matig actief (PAL 1,6): 2.850

30 t/m 39 jaar

Vrouw, licht actief (PAL 1,4): 1.900

Vrouw, matig actief (PAL 1,6): 2.170

Man, licht actief (PAL 1,4): 2.360

Man, matig actief (PAL 1,6): 2.690

40 t/m 49 jaar

Vrouw, licht actief (PAL 1,4): 1.890

Vrouw, matig actief (PAL 1,6): 2.160

Man, licht actief (PAL 1,4): 2.370

Man, matig actief (PAL 1,6): 2.710

50 t/m 59 jaar

Vrouw, licht actief (PAL 1,4): 1.890

Vrouw, matig actief (PAL 1,6): 2.150

Man, licht actief (PAL 1,4): 2.380

Man, matig actief (PAL 1,6): 2.720

60 t/m 69 jaar

Vrouw, licht actief (PAL 1,4): 1.740

Vrouw, matig actief (PAL 1,6): 1.990

Man, licht actief (PAL 1,4): 2.150

Man, matig actief (PAL 1,6): 2.460

70 jaar en ouder

Vrouw, licht actief (PAL 1,4): 1.730

Vrouw, matig actief (PAL 1,6): 1.970

Man, licht actief (PAL 1,4): 2.140

Man, matig actief (PAL 1,6): 2.450

Zo bereken je je energiebehoefte

Energieverbruik in rust maal je PAL-waarde: 1,4 licht actief tot 2,0 zeer actief.

De Gezondheidsraad berekent de gemiddelde energiebehoefte in twee stappen, en de rekenhulp hierboven doet hetzelfde:

  1. Eerst je energieverbruik in rust, met de formules van Henry (2005) op basis van je geslacht, leeftijd, gewicht en lengte.
  2. Dat getal maal je PAL-waarde, die aangeeft hoe actief je bent.

De Gezondheidsraad gebruikt vier PAL-waarden:

  • 1,4, licht actief: zittend werk, met de auto of het ov naar je werk en verder vooral lichte bezigheden.

  • 1,6, matig actief: bijvoorbeeld zittend werk, maar elke dag ongeveer een uur naar je werk fietsen.

  • 1,8, actief: bijvoorbeeld elke dag een uur fietsen en een uur intensief sporten, of de hele dag staand werk.

  • 2,0, zeer actief: bijvoorbeeld zwaar lichamelijk werk in de bouw, of trainen voor een marathon.

Wie de hele dag zit of ligt, komt volgens de Gezondheidsraad op een PAL-waarde van 1,2 à 1,3. En wie voldoet aan de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad, minstens 150 minuten per week, kan toch rond de 1,4 uitkomen.

In de tabel op deze pagina zie je de gemiddelde energiebehoefte die de Gezondheidsraad voor volwassenen berekent. Die geldt voor een gemiddeld gewicht en een gemiddelde lengte per leeftijdsgroep; met de rekenhulp bereken je hem voor je eigen lichaam.

Het blijven schattingen. Het Voedingscentrum noemt zulke getallen richtlijnen: hoeveel jij nodig hebt, is uiteindelijk erg persoonlijk. Je weegschaal laat zien of het klopt.

Hoe groot moet je calorietekort zijn?

Er is geen vast getal; ongeveer een halve kilo per week is volgens het Voedingscentrum goed.

Daar is geen vast getal voor. Het Voedingscentrum schrijft dat het niet kan zeggen hoeveel calorieën jij nodig hebt om ongeveer een halve kilo per week af te vallen, omdat dat per persoon verschilt. Het geeft wel een controle: val je ongeveer een halve kilo per week af, dan krijg je niet te veel en niet te weinig calorieën binnen. Val je meer af, dan kun je wat extra eten.

Thuisarts.nl, de website van de huisartsen, is daar ook duidelijk over: val niet te snel af. Mensen die snel afvallen, worden daarna vaak snel weer zwaarder. Het Voedingscentrum raadt crashdiëten langer dan een paar dagen af, omdat je dan te weinig voedingsstoffen kunt binnenkrijgen.

De rekenhulp laat je kiezen tussen 300 en 500 calorieën per dag minder, als startpunt. Hij gaat nooit onder je energieverbruik in rust. Daarna stuur je bij met de weegschaal.

Hoe snel val je af met een calorietekort?

Langzamer dan gedacht: de helft van het effect bereik je in ongeveer een jaar.

Langzamer dan veel mensen verwachten, en steeds iets langzamer. Hoe lichter je wordt, hoe minder energie je lichaam verbruikt, waardoor hetzelfde tekort kleiner wordt.

Onderzoekers rond Kevin Hall (The Lancet, 2011) kwamen voor een gemiddelde volwassene met overgewicht op een vuistregel: elke 100 kilojoule (ongeveer 24 calorieën) per dag minder levert op termijn ongeveer 1 kilo minder gewicht op. De helft daarvan bereik je in ongeveer een jaar, en 95 procent in ongeveer drie jaar. Ze noemen de bekende regel dat een vast tekort zorgt voor een vast aantal kilo's per week onjuist, omdat die geen rekening houdt met hoe je lichaam zich aanpast.

Een voorbeeld: eet je elke dag 500 calorieën minder dan je verbruikt, dan komt je gewicht volgens die vuistregel op termijn ongeveer 20 kilo lager uit, waarvan ongeveer 10 kilo in het eerste jaar. Dat is een gemiddelde: bij jou kan het meer of minder zijn. De rekenhulp rekent het voor je eigen tekort uit.

Calorietekort maar niet afvallen?

Weeg hoogstens één keer per week; dagelijkse schommelingen komen vooral door vocht.

Je gewicht schommelt van dag tot dag, vooral door vocht. Daarom raadt het Voedingscentrum aan om jezelf hoogstens één keer per week te wegen, op dezelfde dag: het liefst 's ochtends na het opstaan, na een toiletbezoek, voordat je iets hebt gegeten of gedronken en met zo min mogelijk kleding aan.

Kijk dus naar het verloop over een paar weken, niet naar één dag. Kom je aan of val je af terwijl dat niet de bedoeling is, zoek dan naar de hoeveelheden die bij jou passen. Volgens het Voedingscentrum kan een diëtist of gewichtsconsulent je daarbij helpen.

Wanneer houd je beter geen calorietekort aan?

Bij zwangerschap, borstvoeding, ondergewicht, een (beginnend) eetprobleem, bloedsuikerverlagende medicijnen, en voor kinderen en tieners.

  • Als je zwanger bent. Volgens de Gezondheidsraad heb je dan gemiddeld per dag ongeveer 80 extra calorieën nodig in het eerste trimester, 310 in het tweede en 570 in het derde. Eten voor twee is niet nodig. Het Voedingscentrum raadt aan om eerst hulp te zoeken als je zwanger bent en wilt afvallen.

  • Als je borstvoeding geeft. De Gezondheidsraad rekent met ongeveer 370 extra calorieën per dag in de eerste zes maanden. De rekenhulp telt die mee en laat dan alleen het kleinere tekort zien. Overleg eerst met je verloskundige, het consultatiebureau of je huisarts.

  • Als je al onder een gezond gewicht zit. Voor volwassenen tot en met 69 jaar ligt een gezonde BMI volgens het Voedingscentrum tussen 18,5 en 25. Vanaf 70 jaar zijn er geen officiële grenzen; het Voedingscentrum gaat dan uit van een BMI van minstens 22, omdat ouderen daaronder al een groter risico op ondervoeding hebben. Ben je ongewenst afgevallen of wil je aankomen, bespreek dat dan met je huisarts.

  • Als eten of niet eten je steeds meer bezighoudt. Volgens Thuisarts kan dat een (beginnend) eetprobleem zijn. Eetproblemen gaan meestal niet vanzelf over, en hoe eerder je hulp krijgt, hoe beter. Praat erover met iemand die je vertrouwt of met je huisarts.

  • Als je medicijnen gebruikt om je bloedsuiker te verlagen. Volgens Thuisarts kun je door genoeg af te vallen minder of geen medicijnen nodig hebben. Bespreek een calorietekort daarom eerst met je huisarts of praktijkondersteuner.

  • Bij kinderen en tieners. Zij groeien nog en hebben andere waarden. De rekenhulp is voor volwassenen vanaf 18 jaar.

Wetenschappelijke bronnen

  1. .
  2. .
  3. .
  4. .
  5. .
  6. .
  7. .
  8. .
  9. .
  10. .
  11. .

Veelgestelde vragen

Hoeveel calorieën moet ik eten om af te vallen?

Minder dan je energiebehoefte, maar hoeveel minder verschilt per persoon. Bereken je behoefte met de rekenhulp en kies een tekort als startpunt. Val je ongeveer een halve kilo per week af, dan zit je volgens het Voedingscentrum goed.

Is 500 calorieën per dag minder veel?

Dat hangt af van je energiebehoefte: er is geen officieel getal voor. De rekenhulp gaat nooit onder je energieverbruik in rust. Val je sneller af dan een halve kilo per week, dan kun je volgens het Voedingscentrum wat meer eten.

Hoeveel kilo val je af met een calorietekort van 500 kcal?

Volgens de vuistregel van Hall en collega's (The Lancet, 2011) komt je gewicht op termijn gemiddeld ongeveer 20 kilo lager uit, waarvan ongeveer de helft in het eerste jaar. Het afvallen gaat steeds langzamer, omdat een lichter lichaam minder energie verbruikt.

Waarom val ik niet af terwijl ik in een calorietekort zit?

Je gewicht schommelt van dag tot dag, vooral door vocht, dus kijk naar het verloop over een paar weken en weeg hoogstens één keer per week. Lukt het niet, dan kan een diëtist of gewichtsconsulent je helpen.

Mag ik een calorietekort aanhouden als ik zwanger ben of borstvoeding geef?

Tijdens de zwangerschap is afvallen niet de bedoeling: je hebt juist wat extra energie nodig. Bij borstvoeding rekent de Gezondheidsraad met ongeveer 370 extra calorieën per dag in de eerste zes maanden. Overleg altijd eerst met je verloskundige, het consultatiebureau of je huisarts.


Redactionele verantwoording

De medische informatie op deze pagina is gebaseerd op erkende, wetenschappelijk onderbouwde bronnen en wordt periodiek herzien op juistheid en actualiteit. De informatie is uitsluitend bedoeld voor algemene voorlichting.

Disclaimer

Deze informatie vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij klachten of vragen altijd contact op met uw eigen huisarts of apotheker. Deze pagina is voorlichting en geen aanbod: of een behandeling geschikt is, wordt beoordeeld tijdens een medische consultatie.