Mounjaro bijwerkingen: wat u moet weten

Mounjaro bijwerkingen zijn voor veel gebruikers een belangrijk aandachtspunt bij de start van de behandeling met tirzepatide. Dit geneesmiddel activeert zowel de GIP- als de GLP-1-receptor, wat naast de gewenste effecten ook klachten kan veroorzaken, met name in het maag-darmkanaal. In dit artikel leest u welke bijwerkingen het vaakst voorkomen, wanneer u contact moet opnemen met een arts en wie een verhoogd risico loopt op ernstige bijwerkingen, op basis van de officiële Europese productinformatie en de SmPC via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.

Welke bijwerkingen kan Mounjaro veroorzaken?

Mounjaro veroorzaakt vooral maag-darmklachten zoals misselijkheid, diarree en obstipatie. Minder frequent maar klinisch relevant zijn acute pancreatitis, galblaasproblemen en een verhoogde hartslag.

Mounjaro (tirzepatide) veroorzaakt bij de meeste gebruikers bijwerkingen die het maag-darmkanaal betreffen, maar ook andere orgaansystemen kunnen worden beïnvloed. Tirzepatide is een zogeheten tweeledige agonist: het activeert zowel de GIP-receptor als de GLP-1-receptor, waardoor de insulineafgifte wordt gestimuleerd, de maagontlediging vertraagt en het verzadigingsgevoel toeneemt.^[1][2] Die vertraagde maagontlediging verklaart een groot deel van de gastro-intestinale klachten.

Volgens de Europese productinformatie, zoals gepubliceerd in het EPAR en de SmPC via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank (rubriek 4.8), zijn de meest gemelde bijwerkingen:

• Misselijkheid (zeer vaak, bij meer dan 1 op de 10 gebruikers)

• Diarree (zeer vaak)

• Braken (vaak tot zeer vaak, afhankelijk van indicatie en dosis; zie rubriek 4.8, Tabel 1)

• Obstipatie (vaak tot zeer vaak, afhankelijk van indicatie en dosis; zie rubriek 4.8, Tabel 1)

• Buikpijn en opgeblazen gevoel (vaak)

• Verminderde eetlust (zeer vaak)

• Reacties op de injectieplaats, zoals roodheid of jeuk (vaak)

• Vermoeidheid (vaak)

• Duizeligheid (vaak)

• Galblaasproblemen, waaronder galstenen (cholelithiasis) en galblaasontstekingen (cholecystitis) (gemeld in rubriek 4.8)

Minder frequent, maar klinisch relevant, zijn een verhoogde hartslag (gemiddeld enkele slagen per minuut boven de uitgangswaarde, conform rubriek 4.8) en haaruitval. Acute pancreatitis is gemeld in post-marketingrapportages (rubriek 4.4 en 4.8). De SmPC geeft geen exacte risicomagnitude, zodat het niet verantwoord is dit risico als klein of groot te kwalificeren.

Bijwerkingen treden het vaakst op bij het starten van de behandeling of bij het ophogen van de dosis. Ze zijn doorgaans van voorbijgaande aard, maar kunnen bij sommige mensen aanhouden. Wie bijwerkingen ervaart die als ernstig of onverwacht worden beschouwd, kan deze melden bij Bijwerkingencentrum Lareb, zodat de veiligheidsdata in Nederland actueel blijven.

Hoe vaak komen maag- en darmklachten voor bij Mounjaro?

Misselijkheid en diarree komen voor bij meer dan 1 op de 10 gebruikers en worden geclassificeerd als 'zeer vaak'. Klachten treden vooral op bij de start of na een dosisverhoging.

Maag- en darmklachten zijn de meest voorkomende bijwerkingen van Mounjaro en treffen een aanzienlijk deel van de gebruikers, met name in de eerste weken van de behandeling of na een dosisverhoging. Misselijkheid en diarree worden geclassificeerd als "zeer vaak", wat betekent dat ze voorkomen bij meer dan 1 op de 10 gebruikers. Braken en obstipatie worden geclassificeerd als "vaak tot zeer vaak", afhankelijk van de indicatie en de dosis; de exacte verdeling per studiepopulatie staat in rubriek 4.^[1][2]8, Tabel 1 van de SmPC.

De klachten hangen samen met het werkingsmechanisme van tirzepatide. Door activering van de GLP-1-receptor vertraagt de maagontlediging, waardoor voedsel langer in de maag blijft. Dit kan leiden tot een vol gevoel, misselijkheid en, bij sommige mensen, braken. De vertraagde darmpassage kan ook obstipatie veroorzaken, terwijl bij anderen juist diarree optreedt.

Belangrijke veiligheidswaarschuwing: aanhoudende misselijkheid, braken of diarree kan leiden tot uitdroging en, in ernstige gevallen, tot verslechtering van de nierfunctie, inclusief acuut nierfalen (rubriek 4.^[1][2]4 SmPC). Voldoende vochtinname is daarom essentieel. Bij tekenen van ernstige uitdroging is medisch contact noodzakelijk.

Daarnaast is het van belang dat mensen die een ingreep ondergaan waarbij algehele anesthesie of diepe sedatie nodig is, hun behandelend arts en anesthesioloog vooraf informeren over het gebruik van Mounjaro. Door de vertraagde maagontlediging kan het risico op aspiratie tijdens de ingreep verhoogd zijn (rubriek 4.4 SmPC).

Praktische maatregelen die de klachten kunnen verlichten:

• Kleinere maaltijden eten, verspreid over de dag

• Vetrijke en sterk gekruide gerechten vermijden

• Voldoende drinken om uitdroging bij diarree of braken te voorkomen

• Langzaam eten en goed kauwen

• De injectie op een vast tijdstip per week toedienen, bij voorkeur op een moment dat past bij de dagelijkse routine

De dosisopbouwstrategie in de SmPC, waarbij de dosis geleidelijk wordt verhoogd, is mede bedoeld om de gastro-intestinale tolerantie te verbeteren. Bij aanhoudende ernstige klachten kan de behandelend arts overwegen de dosisverhoging tijdelijk uit te stellen. Zelfstandig stoppen of de dosis aanpassen zonder overleg met een arts wordt afgeraden, omdat dit de behandeling kan verstoren.

Wanneer moet je bij klachten contact opnemen met een arts?

Neem direct contact op bij hevige aanhoudende buikpijn, tekenen van uitdroging, ernstige allergische reactie of symptomen van hypoglykemie. Bel 112 bij levensbedreigende situaties.

Neem bij de volgende klachten zo snel mogelijk contact op met de eigen huisarts, omdat deze kunnen wijzen op een ernstige bijwerking die medische beoordeling vereist:

• Hevige, aanhoudende buikpijn, al dan niet uitstralend naar de rug, mogelijk gecombineerd met misselijkheid en braken: dit kan een teken zijn van acute pancreatitis

• Hevige pijn in de rechterbovenbuik, eventueel gepaard met koorts of geelzucht: dit kan wijzen op galblaasproblemen zoals galstenen of een galblaasontstekingen

• Symptomen van een ernstige allergische reactie, zoals zwelling van het gezicht, de lippen, de tong of de keel, ernstige huiduitslag of moeite met ademen

• Tekenen van uitdroging door aanhoudend braken of diarree, zoals extreme dorst, donkere urine of duizeligheid bij opstaan

• Symptomen van een te lage bloedsuikerspiegel (hypoglykemie), zoals trillen, zweten, hartkloppingen of verwardheid, met name bij gelijktijdig gebruik van insuline of sulfonylureumderivaten

• Veranderingen in het gezichtsvermogen, omdat bij mensen met reeds bestaande diabetische retinopathie, met name in een pre-proliferatief of proliferatief stadium, tijdelijke verslechtering is gemeld bij snelle verbetering van de bloedsuikerregulatie

Bij levensbedreigende situaties, zoals ernstige moeite met ademen, bewusteloosheid of een anafylactische reactie, bel dan 112.

Voor urgente vragen buiten kantooruren, bijvoorbeeld in de avond of het weekend, is de huisartsenpost het juiste aanspreekpunt.

Minder urgente vragen over bijwerkingen die hinderlijk zijn maar niet acuut gevaarlijk, zoals aanhoudende misselijkheid of vermoeidheid, kunnen worden besproken tijdens een regulier consult bij de eigen huisarts. Het is zinvol om voor dat gesprek bij te houden wanneer de klachten optreden, hoe lang ze duren en of ze samenhangen met de injectie of een maaltijd.

Wie heeft een verhoogd risico op ernstige bijwerkingen?

Mensen met een voorgeschiedenis van pancreatitis, nierinsufficiëntie, diabetische retinopathie of gelijktijdig gebruik van insuline lopen een verhoogd risico en vereisen extra monitoring.

Bepaalde groepen mensen hebben op grond van de productinformatie een verhoogd risico op ernstige bijwerkingen van Mounjaro, en voor hen gelden aanvullende voorzorgsmaatregelen of is het gebruik gecontra-indiceerd.

Mensen met een voorgeschiedenis van pancreatitis dienen Mounjaro met grote voorzichtigheid te gebruiken. De SmPC (rubriek 4.4) vermeldt dat acute pancreatitis is gemeld. Bij vermoeden van pancreatitis moet de behandeling direct worden gestaakt.

Mensen met diabetes type 2 die ook insuline of sulfonylureumderivaten gebruiken lopen een verhoogd risico op hypoglykemie.^[1][2] De bloedsuikerwaarden (in mmol/L) dienen nauwlettend te worden gevolgd, en de dosering van de combinatiemedicatie kan aanpassing vereisen.

Mensen met nierinsufficiëntie lopen bij aanhoudende gastro-intestinale bijwerkingen een verhoogd risico op uitdroging, wat kan leiden tot verslechtering van de nierfunctie, inclusief acuut nierfalen (rubriek 4.4 SmPC). Dosisaanpassing is op grond van de SmPC (rubriek 4.2 en 5.2) doorgaans niet nodig, maar voorkomen en monitoren van uitdroging is essentieel. Bij ernstige gastro-intestinale aandoeningen zoals gastroparese is de ervaring met tirzepatide beperkt en is voorzichtigheid geboden.^[1][2]

Mensen met bestaande diabetische oogziekte, met name in een pre-proliferatief of proliferatief stadium, kunnen bij snelle verbetering van de bloedsuikerregulatie een tijdelijke verslechtering van de retinopathie ervaren.^[1][2] Regelmatige oogcontrole is in die gevallen aangewezen.

Mensen met een verhoogd risico op galblaasziekten, zoals bij snel gewichtsverlies, lopen een verhoogd risico op galstenen of galblaasontstekingen (rubriek 4.8 SmPC). Alarmsymptomen zijn hevige pijn in de rechterbovenbuik, koorts en geelzucht.

Mensen die een operatie of ingreep ondergaan waarbij algehele anesthesie of diepe sedatie nodig is, dienen hun behandelend arts en anesthesioloog vooraf te informeren over het gebruik van Mounjaro. Door de vertraagde maagontlediging kan het aspiratierisico verhoogd zijn (rubriek 4.4 SmPC).

Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven: het gebruik van Mounjaro wordt tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding ontraden (rubriek 4.6 SmPC). Vrouwen die zwanger willen worden, wordt geadviseerd de behandeling minimaal één maand voor een geplande zwangerschap te staken, vanwege de halfwaardetijd van tirzepatide.

Ouderen en mensen met een laag lichaamsgewicht kunnen gevoeliger zijn voor bijwerkingen zoals uitdroging bij gastro-intestinale klachten. De behandelend arts in Nederland beoordeelt op individueel niveau of Mounjaro geschikt is en welke monitoring noodzakelijk is.

Frequently Asked Questions