Ozempic diabetes bijwerkingen: wat u moet weten

Ozempic diabetes bijwerkingen zijn een belangrijk aandachtspunt voor iedereen die met semaglutide wordt behandeld. Ozempic is een GLP-1-receptoragonist die eenmaal per week wordt ingespoten bij volwassenen met type 2 diabetes mellitus. De meeste bijwerkingen betreffen het maagdarmstelsel en zijn tijdelijk, maar sommige klachten vereisen direct medisch ingrijpen. Dit artikel bespreekt welke bijwerkingen het vaakst voorkomen, wanneer u een arts moet bellen en wat de bijsluiter zegt over veiligheid op langere termijn.

Waarvoor wordt Ozempic gebruikt bij diabetes?

Ozempic is geregistreerd voor volwassenen met type 2 diabetes mellitus als aanvulling op dieet en beweging. Het wordt eenmaal per week ingespoten en behoort tot de klasse van GLP-1-receptoragonisten.

Ozempic (semaglutide) is in Nederland door de Europese Commissie centraal geregistreerd, op basis van een positief advies van het EMA, voor de behandeling van type 2 diabetes mellitus bij volwassenen als aanvulling op dieet en lichaamsbeweging. De productinformatie is raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank. Het middel behoort tot de klasse van GLP-1-receptoragonisten. Semaglutide bootst het effect na van het darmhormoon GLP-1 (glucagon-like peptide-1), dat na een maaltijd vrijkomt en de alvleesklier aanzet tot insulineafgifte op een glucoseafhankelijke manier. Tegelijkertijd remt het de afgifte van glucagon, vertraagt het de maaglediging en vermindert het de eetlust.

Ozempic wordt eenmaal per week subcutaan toegediend via een voorgevulde pen. De startdosis is 0,25 mg per week gedurende vier weken, waarna wordt opgehoogd naar 0,5 mg. Afhankelijk van de bloedglucoseregulatie en de verdraagbaarheid kan de dosis verder worden verhoogd naar 1 mg of 2 mg per week, conform SmPC rubriek 4.2.

Ozempic kan worden ingezet als monotherapie wanneer metformine niet verdragen wordt, of als combinatietherapie naast andere bloedglucoseverlagende middelen, waaronder insuline. Semaglutide is geen vervanger voor insuline. Wanneer Ozempic wordt gecombineerd met insuline, mag de insulinedosis niet abrupt worden verlaagd of gestopt zonder overleg met de behandelend arts, vanwege het risico op diabetische ketoacidose. Het Farmacotherapeutisch Kompas en de NHG-standaard Diabetes mellitus type 2 beschrijven de plaats van GLP-1-agonisten in de behandelstrategie in Nederland.

Ozempic is niet bedoeld voor de behandeling van type 1 diabetes of diabetische ketoacidose. Registratie betekent niet automatisch vergoeding: de eigen huisarts of internist kan beoordelen of aan de vergoedingsvoorwaarden van het Zorginstituut Nederland wordt voldaan.

Welke bijwerkingen van Ozempic komen het meest voor?

Misselijkheid en diarree zijn de meest voorkomende bijwerkingen, elk bij meer dan 1 op de 10 gebruikers. Klachten zijn doorgaans het sterkst bij de start of na een dosisverhoging.

De meest voorkomende bijwerkingen van Ozempic zijn maagdarmstoornissen. Volgens de SmPC en bijsluiter (CBG-geneesmiddeleninformatiebank, rubriek 4.8) gaat het met name om:

• Misselijkheid (zeer vaak: meer dan 1 op de 10 gebruikers)

• Diarree (zeer vaak)

• Braken (vaak: 1 tot 10 van de 100 gebruikers)

• Obstipatie (vaak)

• Buikpijn (vaak)

• Oprispingen en gastro-oesofageale reflux (vaak)

• Opgeblazen gevoel en flatulentie (vaak)

• Cholelithiasis (galstenen) (vaak)

Deze klachten ontstaan doordat semaglutide de maaglediging vertraagt en de darmbeweging beïnvloedt. Ze zijn doorgaans het sterkst bij de start van de behandeling of na een dosisverhoging en nemen bij de meeste mensen geleidelijk af.

Daarnaast kunnen de volgende bijwerkingen optreden:

• Hypoglykemie, met name wanneer Ozempic gecombineerd wordt met sulfonylureumderivaten of insuline. Bij gebruik als monotherapie of in combinatie met metformine is het risico op hypoglykemie laag, omdat de insulineafgifte glucoseafhankelijk is.

• Reacties op de injectieplaats, zoals roodheid of jeuk (soms: 1 tot 10 van de 1.000 gebruikers).

• Vermoeidheid (soms).

• Verhoogde hartslag (soms).

Bijwerkingencentrum Lareb verzamelt meldingen van bijwerkingen van geneesmiddelen in Nederland; patiënten en zorgverleners kunnen daar terecht om een bijwerking te melden. Het is belangrijk bijwerkingen te bespreken met de eigen huisarts of behandelend arts, zodat de behandeling zo nodig kan worden aangepast.

Wanneer moet ik bij bijwerkingen direct een arts bellen?

Bel direct 112 bij ernstige buikpijn (mogelijke pancreatitis), tekenen van anafylaxie, ernstige hypoglykemie of plotseling gezichtsverlies. Minder acute klachten bespreekt u met uw huisarts of huisartsenpost.

Bel bij de volgende klachten direct 112 of ga naar de spoedeisende hulp, omdat deze kunnen wijzen op ernstige, mogelijk levensbedreigende aandoeningen:

• Ernstige buikpijn, al dan niet uitstralend naar de rug, soms gepaard met braken: dit kan een teken zijn van pancreatitis (alvleesklierontsteking). Acute pancreatitis is gemeld bij gebruik van semaglutide. Stop Ozempic onmiddellijk als pancreatitis wordt vermoed en hervat het niet als de diagnose bevestigd is (conform SmPC rubriek 4.4).

• Tekenen van een ernstige allergische reactie: plotselinge zwelling van het gezicht, de lippen, de tong of de keel, moeite met ademen of slikken, snelle hartslag en duizeligheid. Dit kan wijzen op anafylaxie.

• Ernstige hypoglykemie (te laag bloedglucose, uitgedrukt in mmol/L): verwardheid, bewusteloosheid of stuipen, met name bij gelijktijdig gebruik van insuline of sulfonylureumderivaten.

• Plotseling verlies van of ernstige vermindering van het gezichtsvermogen: dit kan een teken zijn van niet-arteritische anterieure ischemische opticopathie (NAION). Zoek in dat geval direct medische hulp. De SmPC (rubriek 4.4) adviseert Ozempic te staken als NAION wordt bevestigd.

Neem buiten kantooruren contact op met de huisartsenpost bij klachten die urgent zijn maar niet levensbedreigend, zoals aanhoudend braken waardoor u niets meer kunt binnenhouden, tekenen van uitdroging (weinig plassen, droge mond, duizeligheid bij opstaan) of een bloedglucosewaarde die ondanks maatregelen niet normaliseert.

Neem contact op met uw eigen huisarts bij bijwerkingen die hinderlijk zijn maar niet acuut, zoals aanhoudende misselijkheid, veranderingen in de stoelgang of reacties op de injectieplaats.

Anesthesie en ingrepen: Informeer uw arts of anesthesioloog in Nederland altijd dat u Ozempic gebruikt voordat u een operatie of ingreep onder algehele narcose of diepe sedatie ondergaat. Omdat Ozempic de maaglediging vertraagt, bestaat er een verhoogd risico op aspiratie van maaginhoud tijdens anesthesie (SmPC rubriek 4.4).

Verander de dosis of stop niet eigenmachtig met Ozempic zonder overleg met uw arts, omdat dit de bloedglucoseregulatie kan verstoren.

Maagklachten en misselijkheid: hoe lang duurt dit?

Misselijkheid is bij de meeste gebruikers tijdelijk en neemt geleidelijk af naarmate het lichaam went aan Ozempic. Kleinere maaltijden, langzamer eten en voldoende drinken kunnen de klachten beperken.

Misselijkheid en andere maagdarmstoornissen bij Ozempic zijn bij de meeste gebruikers tijdelijk. Volgens de SmPC (rubriek 4.8) zijn deze klachten het meest uitgesproken in de eerste maanden van de behandeling, met name bij de start of na een dosisverhoging, en verminderen ze doorgaans naarmate het lichaam aan het middel went. Een exacte tijdsduur wordt in de SmPC niet vastgelegd; hoe lang klachten aanhouden verschilt per persoon.

Een aantal praktische maatregelen kan helpen de klachten te beperken:

• Eet langzamer en in kleinere porties, verspreid over de dag.

• Vermijd vette, sterk gekruide of zoete gerechten, zeker in de eerste weken.

• Drink voldoende water, maar drink niet te snel grote hoeveelheden.

• Ga na het eten niet direct liggen.

• Sla geen maaltijden over: een lege maag kan misselijkheid verergeren.

De dosisopbouw van Ozempic, waarbij gestart wordt op 0,25 mg per week, is mede bedoeld om maagdarmstoornissen te beperken. Conform SmPC rubriek 4.2 kan de optitratie worden uitgesteld als de verdraagbaarheid dat vraagt; uw arts of apotheker kan hierover adviseren.

Als misselijkheid of braken zo ernstig is dat u niet kunt eten of drinken, of als de klachten na verloop van tijd niet verminderen, bespreek dit dan met uw huisarts. In sommige gevallen kan een tijdelijke aanpassing van de titratie uitkomst bieden. Stop niet eigenmachtig met de behandeling zonder overleg.

Wie komt in aanmerking voor Ozempic en wie niet?

Ozempic is geschikt voor volwassenen met type 2 diabetes, maar niet voor mensen met type 1 diabetes, ernstige gastroparese of overgevoeligheid voor semaglutide. Voorzichtigheid is geboden bij pancreatitis in de voorgeschiedenis, ernstige nier- of leverinsufficiëntie en zwangerschap.

Ozempic is in Nederland geregistreerd voor volwassenen met type 2 diabetes mellitus. De behandelend arts beoordeelt op basis van de individuele situatie of Ozempic een geschikte keuze is, mede aan de hand van de NHG-standaard Diabetes mellitus type 2 en het Farmacotherapeutisch Kompas.

Ozempic is niet geschikt voor:

• Mensen met type 1 diabetes of diabetische ketoacidose.

• Mensen met een bekende overgevoeligheid voor semaglutide of een van de hulpstoffen.

• Kinderen en adolescenten jonger dan 18 jaar (onvoldoende gegevens beschikbaar).

Ozempic wordt niet aanbevolen bij:

• Ernstige gastroparese: omdat Ozempic de maaglediging verder vertraagt, wordt het middel bij ernstige gastroparese niet aanbevolen (SmPC rubriek 4.4).

• Congestief hartfalen NYHA-klasse IV: er is geen ervaring met Ozempic in deze groep en het wordt daarom niet aanbevolen (SmPC rubriek 4.4).

Voorzichtigheid is geboden bij:

• Mensen met een voorgeschiedenis van pancreatitis.

• Mensen met ernstige nierinsufficiëntie of ernstige leverinsufficiëntie: de SmPC adviseert terughoudendheid, omdat de ervaring in deze groepen beperkt is.

• Mensen met diabetische retinopathie: bij snelle verbetering van de bloedglucoseregulatie is tijdelijke verslechtering van de retinopathie gemeld. Bij niet-gecontroleerde of instabiele diabetische retinopathie wordt de dosis van 2 mg niet aanbevolen (SmPC rubriek 4.4). Regelmatige oogcontrole is aangewezen.

• Mensen die een operatie of ingreep onder narcose of diepe sedatie ondergaan: informeer de arts of anesthesioloog over het gebruik van Ozempic vanwege het verhoogde aspiratierisico (SmPC rubriek 4.4).

• Zwangerschap en borstvoeding: Ozempic wordt afgeraden tijdens de zwangerschap. Vrouwen die zwanger willen worden, wordt geadviseerd Ozempic minimaal twee maanden voor een geplande zwangerschap te staken.^[2][9]

In Nederland wordt Ozempic vergoed vanuit de basisverzekering onder specifieke voorwaarden, vastgesteld door het Zorginstituut Nederland. Het eigen risico is van toepassing. De eigen huisarts of internist kan beoordelen of aan de actuele vergoedingsvoorwaarden wordt voldaan; raadpleeg hiervoor ook de informatie van het Zorginstituut Nederland.

Wat zegt de bijsluiter over veiligheid op lange termijn?

De bijsluiter vermeldt risico's op pancreatitis, tijdelijke nierfunctieverslechtering bij uitdroging en mogelijke oogproblemen bij snelle glucosedaling. Regelmatige controle van bloedglucose, nierfunctie en ogen is aangewezen bij langdurig gebruik.

De bijsluiter en SmPC van Ozempic, raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank, bevatten informatie over veiligheidsaspecten die relevant zijn bij langdurig gebruik. De registratie is gebaseerd op uitgebreide klinische studies, waaronder het SUSTAIN-programma, met een looptijd van meerdere jaren.

Schildklier: In dieronderzoek zijn schildkliertumoren waargenomen bij hoge doses semaglutide. De klinische relevantie hiervan voor mensen is niet vastgesteld. De SmPC bevat hierover informatie in de rubriek over preklinische gegevens; raadpleeg de actuele productinformatie via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank voor de meest recente formulering.

Pancreatitis: Acute pancreatitis is gemeld bij gebruik van semaglutide in post-marketingrapportages. De SmPC adviseert Ozempic te staken bij vermoeden van pancreatitis en niet te hervatten als de diagnose bevestigd is.

Cardiovasculaire uitkomsten: In de SUSTAIN-6 studie zijn cardiovasculaire uitkomsten onderzocht bij mensen met type 2 diabetes en een hoog cardiovasculair risico.^[10] De resultaten van dit onderzoek zijn onderdeel van het klinische dossier dat ten grondslag ligt aan de registratie. Bespreek de betekenis van deze gegevens voor uw persoonlijke situatie met uw behandelend arts.

Nieren: Bij ernstige uitdroging als gevolg van maagdarmstoornissen kan de nierfunctie tijdelijk verslechteren. Voldoende vochtinname blijft daarom belangrijk, zeker bij aanhoudend braken of diarree (SmPC rubriek 4.4).

Gezichtsvermogen: Plotseling verlies van of ernstige vermindering van het gezichtsvermogen is gemeld in samenhang met niet-arteritische anterieure ischemische opticopathie (NAION). Bij dergelijke klachten dient direct medische hulp te worden gezocht (SmPC rubriek 4.4).

Langdurig gebruik van Ozempic vereist regelmatige controle van bloedglucose, nierfunctie en, bij aanwezige retinopathie, oogheelkundige follow-up. Bespreek vragen over langetermijnveiligheid altijd met uw eigen huisarts of behandelend specialist.

Wetenschappelijke bronnen

1. Ozempic – EPAR (productinformatie en publiekssamenvatting).
2. Ozempic – Nederlandstalige productinformatie (SmPC).
3. Ozempic – Public Assessment Report.
4. PRAC concludes eye condition NAION is a very rare side effect of semaglutide medicines (Ozempic, Rybelsus, Wegovy).
5. Semaglutide – Farmacotherapeutisch Kompas.
6. NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2.
7. Bijwerkingen van SEMAGLUTIDE (A10BJ06).
8. Alvleesklierontsteking en GLP1-agonisten.
9. Semaglutide, liraglutide en andere GLP1-agonisten tijdens de zwangerschap.
10. Marso SP et al. Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Patients with Type 2 Diabetes (SUSTAIN-6). N Engl J Med. 2016..
11. Vilsbøll T et al. Semaglutide, reduction in glycated haemoglobin and the risk of diabetic retinopathy. 2018..
12. Drucker DJ. GLP-1 physiology informs the pharmacotherapy of obesity. Mol Metab. 2022..
13. He L et al. Association of Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonist Use With Risk of Gallbladder and Biliary Diseases. JAMA Intern Med. 2022..
14. Cohort Study: Risk of Gallstones and Biliary Complications With GLP-1 Receptor Agonists in Type 2 Diabetes. United European Gastroenterol J. 2025..
15. Perioperative Safety Considerations and Surgical Outcomes Associated With GLP-1-Based Therapies: A Systematic Review. Cureus. 2025..
16. Perioperative management of GLP-1 receptor agonists: a structured narrative review with considerations relevant to neurosurgical patients. J Endocrinol Invest. 2025..

Veelgestelde vragen