Saxenda bijsluiter: maagzuur en winderigheid

Saxenda bijsluiter maagzuur, winderigheid en andere bijwerkingen zijn voor veel gebruikers van liraglutide 3 mg een herkenbaar onderwerp. Saxenda vertraagt de maaglediging, wat maag- en darmklachten zoals zuurbranden, winderigheid, misselijkheid en oprispingen kan veroorzaken. Deze bijwerkingen staan beschreven in de officiële bijsluiter en SmPC, beoordeeld door de EMA en raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank. In dit artikel leest u welke klachten het vaakst voorkomen, hoe lang ze doorgaans duren en wanneer u contact moet opnemen met een arts.

Wat zegt de bijsluiter van Saxenda over maagklachten?

De bijsluiter van Saxenda vermeldt maag- en darmklachten als de meest voorkomende bijwerkingen, waaronder maagzuur, winderigheid en misselijkheid, veroorzaakt door de vertraagde maaglediging die liraglutide bewerkstelligt.

De bijsluiter van Saxenda (liraglutide 3 mg) vermeldt dat maag- en darmklachten de meest voorkomende bijwerkingen zijn, met name aan het begin van de behandeling en bij elke dosisverhoging. Saxenda is een GLP-1-receptoragonist die de maaglediging vertraagt en het verzadigingsgevoel bevordert. Dit werkingsmechanisme kan bijdragen aan een verhoogde gevoeligheid van het maag-darmkanaal: de inhoud van de maag blijft langer aanwezig, wat druk, zuurbranden en gasvorming kan veroorzaken. Dit is beschreven in de Europese productinformatie, raadpleegbaar via de EMA en de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.

Volgens de SmPC en bijsluiter van Saxenda, zoals gepubliceerd via de EMA en de CBG-geneesmiddeleninformatiebank, vallen de volgende klachten onder de bekende bijwerkingen:

• Misselijkheid (zeer vaak, bij meer dan 1 op de 10 gebruikers)

• Braken (zeer vaak)

• Diarree (zeer vaak)

• Obstipatie (zeer vaak)

• Dyspepsie, waaronder maagzuur en een opgeblazen gevoel (vaak, bij 1 op de 10 tot 1 op de 100 gebruikers)

• Winderigheid (vaak)

• Oprispingen (vaak)

De bijsluiter adviseert om bij aanhoudende of ernstige maagklachten contact op te nemen met een arts. Acute pancreatitis is als ernstige bijwerking gemeld bij gebruik van liraglutide. Volgens de SmPC (rubriek 4.4) moet Saxenda bij vermoeden van pancreatitis direct worden gestaakt en dient onmiddellijk medische beoordeling te worden gezocht. Patiënten in Nederland die bijwerkingen ervaren, kunnen deze melden bij Bijwerkingencentrum Lareb, zodat de veiligheidsgegevens van dit geneesmiddel continu worden gevolgd.^[7][8]

Welke maag- en darmklachten komen het vaakst voor bij Saxenda?

Misselijkheid is de meest gerapporteerde klacht (meer dan 1 op de 10 gebruikers); maagzuur en winderigheid komen ook voor, geclassificeerd als 'vaak' in rubriek 4.8 van de SmPC.

Misselijkheid is de meest gerapporteerde maag- en darmklacht bij Saxenda en treedt op bij meer dan 1 op de 10 gebruikers, gevolgd door braken, diarree en obstipatie in dezelfde frequentiecategorie. Maagzuur (zuurbranden, pyrosis) en winderigheid worden iets minder vaak gemeld, maar behoren nog steeds tot de categorie "vaak", wat betekent dat ze bij 1 op de 10 tot 1 op de 100 gebruikers voorkomen. Dit is beschreven in rubriek 4.8 van de SmPC, beoordeeld door de EMA en raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.

De klachten ontstaan doordat liraglutide de beweeglijkheid van het maag-darmkanaal beïnvloedt. De vertraagde maaglediging kan bijdragen aan:

• Zuurbranden en oprispingen: maaginhoud of maagzuur dat terugstroomt naar de slokdarm

• Winderigheid en een opgeblazen gevoel: door vertraagde darmpassage

• Misselijkheid en braken: als reactie op de vertraagde maaglediging en de centrale werking van liraglutide op het verzadigingscentrum in de hersenen^[4][12]

Klinische studies die ten grondslag liggen aan de Europese markttoelating laten zien dat de klachten het sterkst zijn in de eerste weken van de behandeling en bij elke stap in het doseringsschema (SmPC rubriek 4.8). Saxenda wordt namelijk geleidelijk opgebouwd: de startdosis is 0,6 mg per dag, die wekelijks wordt verhoogd tot de onderhoudsdosis van 3,0 mg per dag.^[1][3] Elke verhoging kan opnieuw maagklachten uitlokken. Kleine, frequente maaltijden en het vermijden van vet of sterk gekruid voedsel kunnen de klachten praktisch verlichten; voor algemene zelfzorgadviezen bij maagklachten verwijst Thuisarts.nl naar vergelijkbare maatregelen.

Hoe lang duren maagzuur en winderigheid bij gebruik van Saxenda?

Maagzuur en winderigheid nemen bij de meeste gebruikers af zodra het lichaam gewend raakt aan een vaste dosis, maar kunnen tijdelijk terugkeren bij elke dosisverhoging in het opbouwschema.

Bij de meeste gebruikers nemen maagzuur en winderigheid doorgaans af in de eerste weken op een vaste dosis, zodra het lichaam gewend raakt aan de werking van liraglutide. Dit patroon is consistent met de gegevens uit de klinische studies die zijn beoordeeld door de EMA: maag- en darmklachten zijn overwegend van voorbijgaande aard en nemen in intensiteit af bij voortzetting van de behandeling (SmPC rubriek 4.8). Een exacte tijdsduur wordt in de SmPC niet vastgelegd.

Belangrijk is dat de klachten bij elke dosisverhoging tijdelijk kunnen terugkeren. Het doseringsschema van Saxenda loopt van 0,6 mg naar 1,2 mg, 1,8 mg, 2,4 mg en uiteindelijk 3,0 mg per dag, telkens met een interval van minimaal één week (SmPC rubriek 4.^[1][3]2). Elke stap kan opnieuw maagzuur, winderigheid of misselijkheid uitlokken, die vervolgens weer geleidelijk afnemen. Wanneer klachten bij een bepaalde dosis aanhouden, biedt de SmPC de mogelijkheid de dosisopbouw tijdelijk te vertragen; dit is een medische beslissing die individueel beoordeeld moet worden.

Praktische maatregelen die de ernst van de klachten kunnen beperken:

• Kleine porties eten en langzaam kauwen, zodat de maag minder belast wordt

• Vette, sterk gekruide of zoete voeding beperken, omdat deze de maaglediging verder kunnen vertragen

• Saxenda injecteren op een vast tijdstip, ongeacht de maaltijd, zoals de bijsluiter aangeeft^[1][3]

• Voldoende drinken om uitdroging bij diarree of braken te voorkomen

Als maagzuur of winderigheid op een stabiele dosis ernstig blijft of het dagelijks functioneren belemmert, is het verstandig dit te bespreken met de eigen huisarts.

Wanneer moet je bij bijwerkingen contact opnemen met een arts?

Neem direct contact op bij hevige bovenbuikpijn (mogelijk pancreatitis), pijn in de rechterbovenbuik met koorts of geelzucht, bloed in braaksel of ontlasting, of ernstige uitdroging door braken of diarree.

Neem bij aanhoudende, ernstige of plotseling verergerende maagklachten tijdens gebruik van Saxenda altijd contact op met de eigen huisarts, omdat een deel van deze klachten kan wijzen op een ernstigere aandoening. De SmPC van Saxenda (rubriek 4.4) noemt acute pancreatitis als een ernstige bijwerking die is gemeld bij gebruik van liraglutide.

Bij vermoeden van pancreatitis: stop direct met Saxenda en zoek dezelfde dag medische beoordeling. Kenmerken die kunnen wijzen op pancreatitis zijn hevige, aanhoudende pijn in de bovenbuik, al dan niet uitstralend naar de rug, vaak gepaard gaand met braken.

De SmPC vermeldt ook dat galstenen en galblaasontsteking (cholelithiase en cholecystitis) zijn waargenomen bij gebruik van liraglutide.^[1][10] Neem contact op met de eigen huisarts als er sprake is van pijn in de rechterbovenbuik, koorts, misselijkheid of braken, of geelzucht (gele verkleuring van huid of oogwit), omdat dit kan wijzen op een galblaasaandoening.

Neem contact op met de huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost als:

• Braken of diarree zo ernstig is dat drinken niet mogelijk is, wat kan leiden tot uitdroging.

• Er bloed in het braaksel of de ontlasting zichtbaar is.

• Geelzucht optreedt.

• Pijn in de rechterbovenbuik gepaard gaat met koorts.

Bel 112 bij:

• Plotselinge ernstige buikpijn met tekenen van shock, zoals bleekheid, koud zweet of bewustzijnsverlies.

Minder ernstige bijwerkingen, zoals lichte winderigheid, zuurbranden of misselijkheid die de dagelijkse activiteiten niet ernstig belemmeren, kunnen worden besproken bij een regulier consult bij de eigen huisarts. Wil je Saxenda stoppen, bespreek dit dan eerst met een arts; bij vermoeden van pancreatitis geldt echter de uitzondering dat direct staken geboden is, zoals de SmPC voorschrijft. Patiënten in Nederland kunnen vermoede bijwerkingen melden bij Bijwerkingencentrum Lareb, zodat de veiligheidsbewaking van Saxenda op nationaal niveau wordt ondersteund.^[7][8]

Frequently Asked Questions