Saxenda dosering: opbouwschema en gebruik

Saxenda dosering volgt een vast opbouwschema dat begint op 0,6 mg per dag en wekelijks wordt verhoogd tot de onderhoudsdosering van 3,0 mg per dag. Dit schema helpt maag-darmklachten te beperken en de verdraagbaarheid te verbeteren. Saxenda (liraglutide 3 mg) is een GLP-1-receptoragonist die op recept verkrijgbaar is voor volwassenen en bepaalde jongere patiënten met obesitas of overgewicht. In dit artikel leest u hoe het opbouwschema werkt, welke bijwerkingen kunnen optreden en wanneer de behandeling wordt gestopt of aangepast.

Hoe werkt Saxenda en voor wie is het bedoeld?

Saxenda (liraglutide 3 mg) is een GLP-1-receptoragonist die de eetlust remt en maaglediging vertraagt. Het is geregistreerd voor volwassenen met een BMI van 30 of hoger, en voor bepaalde jongere patiënten met obesitas.

Saxenda (liraglutide 3 mg) is een geneesmiddel dat is goedgekeurd door de Europese Commissie op basis van een positief advies van het EMA, en is bedoeld als aanvulling op een caloriearm dieet en meer lichaamsbeweging bij volwassenen en bepaalde jongere patiënten met obesitas of overgewicht met gewichtsgerelateerde aandoeningen.^[1][2] Saxenda bevat liraglutide, een glucagon-achtige peptide-1 (GLP-1) receptoragonist. GLP-1 is een hormoon dat van nature in de darm wordt aangemaakt na een maaltijd. Door de GLP-1-receptor te activeren, vertraagt Saxenda de maaglediging, vermindert het de eetlust en bevordert het een gevoel van verzadiging, waardoor de totale calorie-inname afneemt.

Volgens de SmPC zoals gepubliceerd in de CBG geneesmiddeleninformatiebank en het EMA EPAR is Saxenda in Nederland geregistreerd voor de volgende groepen:

• Volwassenen met een BMI van 30 kg/m² of hoger.

• Volwassenen met een BMI van 27 kg/m² of hoger in combinatie met ten minste één gewichtsgerelateerde aandoening, zoals type 2 diabetes, hoge bloeddruk of slaapapneu.

• Adolescenten van 12 jaar en ouder met obesitas (conform de SmPC-definitie) en een lichaamsgewicht van ten minste 60 kg.

• Kinderen van 6 tot jonger dan 12 jaar met obesitas (BMI op of boven het 95e percentiel voor leeftijd en geslacht) en een lichaamsgewicht van ten minste 45 kg.

Bij jongere patiënten gelden aanvullende criteria en stopcriteria (zie ook de sectie over staken en aanpassen van de behandeling). Raadpleeg de volledige SmPC via de CBG geneesmiddeleninformatiebank voor de exacte indicatiecriteria per leeftijdsgroep.

Saxenda is uitsluitend op recept verkrijgbaar. In Nederland valt Saxenda voor gewichtsbeheersing doorgaans buiten de basisverzekering; de meeste patiënten dragen de kosten zelf. Het Zorginstituut Nederland publiceert actuele informatie over de vergoedingsstatus van geneesmiddelen in Nederland. Of Saxenda geschikt is voor een individuele patiënt, wordt bepaald in overleg met de eigen huisarts of een specialist.

Wat is de aanbevolen dosering van Saxenda?

De startdosering is 0,6 mg per dag, wekelijks verhoogd tot de onderhoudsdosering van 3,0 mg per dag, bereikt vanaf week 5. Bij onderbreking van meer dan 3 dagen wordt het schema opnieuw gestart.

De aanbevolen startdosering van Saxenda is 0,6 mg per dag, subcutaan toegediend, met een wekelijkse verhoging totdat de onderhoudsdosering van 3,0 mg per dag is bereikt.^[2][3] Dit opbouwschema is bedoeld om de kans op maag-darmklachten te verminderen en de verdraagbaarheid te verbeteren. Het volledige opbouwschema ziet er als volgt uit:

• Week 1: 0,6 mg per dag

• Week 2: 1,2 mg per dag

• Week 3: 1,8 mg per dag

• Week 4: 2,4 mg per dag

• Vanaf week 5: 3,0 mg per dag (onderhoudsdosering)

Saxenda wordt eenmaal daags ingespoten, ongeacht de maaltijden, op elk gewenst tijdstip van de dag. De injectie kan worden gegeven in de buik, de bovenkant van de dij of de bovenarm. Het is aan te raden de injectieplaats regelmatig te wisselen om huidreacties te voorkomen.

Als een patiënt de dosisverhoging niet verdraagt vanwege bijwerkingen, kan de arts besluiten de huidige dosis langer aan te houden voordat verder wordt opgehoogd.

Bij een gemiste dosis: sla de gemiste dosis over en hervat de behandeling met de volgende geplande dosis op het gebruikelijke tijdstip. Neem nooit een dubbele dosis in om een gemiste dosis in te halen. Als de behandeling langer dan 3 dagen is onderbroken, dient de opbouw opnieuw te worden gestart vanaf 0,6 mg per dag om maag-darmklachten te beperken. Overleg bij twijfel met de behandelend arts of apotheker.

De Saxenda pen is een voorgevulde injectiepen voor meerdere doses. Houd bij gebruik rekening met het volgende:

• Bewaar de pen vóór eerste gebruik in de koelkast (2°C tot 8°C); niet invriezen.

• Na eerste gebruik kan de pen maximaal 30 dagen worden bewaard bij kamertemperatuur (niet boven 30°C) of in de koelkast (2°C tot 8°C).^[2][3]

• Verwijder de naald na elke injectie; bewaar de pen nooit met de naald erop.

• Deel de pen niet met anderen, ook niet bij gebruik van een nieuwe naald.

Raadpleeg altijd de bijsluiter of de CBG geneesmiddeleninformatiebank voor de meest actuele bewaar- en gebruiksinstructies.

Welke bijwerkingen kunnen optreden en wanneer moet je een arts bellen?

De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, braken en diarree, vooral tijdens de opbouwfase. Aanhoudende ernstige buikpijn, tekenen van uitdroging of een allergische reactie vereisen direct medisch contact.

De meest voorkomende bijwerkingen van Saxenda zijn maag-darmklachten, waaronder misselijkheid, braken, diarree, obstipatie en buikpijn; deze treden vooral op tijdens de opbouwfase en nemen bij de meeste patiënten na verloop van tijd af. Andere veelvoorkomende bijwerkingen zijn hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid en reacties op de injectieplaats zoals roodheid of jeuk.

Darnaast zijn er bijwerkingen en situaties die medische aandacht vereisen:

• Pancreatitis: Aanhoudende, ernstige buikpijn die uitstraalt naar de rug kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier. Stop de injectie en neem direct contact op met de huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost.

• Galstenen: Saxenda kan de kans op galstenen verhogen.^[2][3] Klachten zoals plotselinge pijn in de rechterbovenbuik verdienen medische beoordeling.

• Dehydratie en nierfunctie: Ernstige maag-darmklachten zoals aanhoudend braken of diarree kunnen leiden tot uitdroging en, in zeldzame gevallen, tot acuut nierfalen. Zorg voor voldoende vochtinname en zoek medische hulp als er tekenen zijn van ernstige uitdroging (zoals extreme dorst, weinig of donkere urine, duizeligheid).

• Hartfrequentie: Saxenda kan de hartslag in rust verhogen. Bij een aanhoudende, klinisch relevante stijging van de hartfrequentie dient dit in overleg met de arts te worden beoordeeld en kan staken van de behandeling worden overwogen.

• Allergische reacties: Huiduitslag, jeuk, kortademigheid of zwelling van het gezicht en de keel zijn tekenen van een mogelijke ernstige allergische reactie. Bel in dat geval 112.

• Hypoglykemie: Met name bij gelijktijdig gebruik van insuline of sulfonylureumderivaten kan een te lage bloedsuiker optreden.

• Anesthesie en sedatie: Omdat Saxenda de maaglediging vertraagt, bestaat er bij algehele anesthesie of diepe sedatie een verhoogd risico op aspiratie. Informeer de behandelend arts of anesthesioloog vooraf over het gebruik van Saxenda.

• IBD en gastroparese: Saxenda wordt niet aanbevolen bij patiënten met inflammatoire darmziekte (IBD) of diabetische gastroparese, omdat de vertraagde maaglediging deze aandoeningen kan verergeren.^[2][3]

Bijwerkingen kunnen worden gemeld bij Bijwerkingencentrum Lareb in Nederland, zodat de veiligheidsgegevens van geneesmiddelen continu worden gemonitord. Bij twijfel over klachten die mogelijk verband houden met Saxenda, is het verstandig contact op te nemen met de eigen huisarts.

Wanneer wordt de behandeling met Saxenda gestopt of aangepast?

Bij volwassenen wordt Saxenda gestopt als na 12 weken op 3,0 mg geen gewichtsverlies van ten minste 5% is bereikt. Gebruik tijdens zwangerschap of bij bevestigde pancreatitis vereist direct staken.

Volgens de SmPC (EMA EPAR, CBG geneesmiddeleninformatiebank) gelden de volgende stopcriteria:

Bij volwassenen: de behandeling dient te worden gestopt als een patiënt na 12 weken op de maximale dosering van 3,0 mg per dag niet ten minste 5% van het begingewicht heeft verloren, omdat verdere behandeling in dat geval naar verwachting geen klinisch relevant voordeel oplevert.^[2][3]

Bij adolescenten (12 jaar en ouder, lichaamsgewicht ten minste 60 kg) en kinderen (6 tot jonger dan 12 jaar, lichaamsgewicht ten minste 45 kg): de behandeling dient te worden gestopt of heroverwogen als na 12 weken op de maximale verdraagbare dosis (maximaal 3,0 mg per dag) geen daling van ten minste 4% van de BMI of BMI-z-score is bereikt.

Darnaast zijn er situaties waarin de behandeling moet worden gestopt of waarbij gebruik niet wordt aanbevolen:

• Zwangerschap en borstvoeding: Saxenda dient niet te worden gebruikt tijdens de zwangerschap.^[2][3] Vrouwen die zwanger worden of een zwangerschap plannen, dienen de behandeling te staken en direct contact op te nemen met hun arts. Raadpleeg de SmPC (rubriek 4.3 en 4.6) voor de exacte formulering en het beleid bij borstvoeding.

• Ernstige bijwerkingen: Bij bevestigde of vermoede pancreatitis moet Saxenda permanent worden gestaakt.

• Ernstige nierinsufficiëntie: Gebruik van Saxenda wordt niet aanbevolen bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie; dosisaanpassing is geen alternatief.

• Ernstig hartfalen (NYHA klasse IV): Gebruik van Saxenda wordt niet aanbevolen bij patiënten met ernstig hartfalen.

• Gelijktijdig gebruik van andere GLP-1-agonisten of andere middelen voor gewichtsbeheersing: Combinatie met andere GLP-1-receptoragonisten of andere anti-obesitasmiddelen wordt niet aanbevolen.

• Saxenda als vervanging van insuline: Saxenda mag niet worden gebruikt als vervanging van insuline. Snelle reductie of het abrupt staken van insuline bij gelijktijdig gebruik kan het risico op diabetische ketoacidose verhogen.

De beslissing om de behandeling te staken, voort te zetten of aan te passen, wordt altijd genomen in overleg met de behandelend arts. In Nederland is de eigen huisarts het eerste aanspreekpunt voor vragen over de voortgang van de behandeling. Patiënten worden aangeraden geen wijzigingen in de dosering aan te brengen zonder medisch advies, en de bijsluiter en SmPC via de CBG geneesmiddeleninformatiebank te raadplegen voor volledige en actuele productinformatie.

Frequently Asked Questions