Bijwerkingen van Mounjaro: wat u moet weten

Wat zijn de bijwerkingen van Mounjaro? Mounjaro (tirzepatide) is een wekelijkse injectie die zowel de GIP- als de GLP-1-receptor activeert en daarmee de bloedglucose reguleert en gewichtsreductie ondersteunt. De meest voorkomende bijwerkingen zijn maagdarmklachten zoals misselijkheid, diarree en braken. Deze treden vooral op bij de start van de behandeling of bij een dosisverhoging. In dit artikel leest u welke bijwerkingen hoe vaak voorkomen, wanneer u direct een arts moet bellen en wie een verhoogd risico loopt.

Wat zijn de bijwerkingen van Mounjaro?

De meest voorkomende bijwerkingen van Mounjaro zijn misselijkheid, diarree en braken, die bij meer dan 1 op de 10 gebruikers optreden. Zeldzamere bijwerkingen zijn acute pancreatitis en galstenen.

Mounjaro (tirzepatide) kan bijwerkingen in het maagdarmkanaal veroorzaken, zoals misselijkheid, braken, diarree en obstipatie. Tirzepatide is een tweeledige agonist die zowel de GIP-receptor als de GLP-1-receptor activeert.^[1][2] Door deze werking vertraagt de maagontlediging en neemt het verzadigingsgevoel toe, wat de gewichtsreductie en de bloedglucoseregulatie ondersteunt, maar tegelijkertijd de meest voorkomende bijwerkingen verklaart.

De frequentie van bijwerkingen verschilt per indicatie en dosis. In studies bij volwassenen met diabetes mellitus type 2 kwamen maagdarmklachten voor bij ongeveer 37 tot 44% van de gebruikers; in studies bij volwassenen die Mounjaro gebruikten voor gewichtsbeheersing lag dit percentage hoger, bij ongeveer 56 tot 61%.^[1][5] Misselijkheid trad op bij circa 12 tot 18% van de deelnemers in de diabetesstudies en bij circa 25 tot 33% in de gewichtsbeheersingsstudies.^[1][13]

Volgens de Europese productinformatie, raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank en het EMA EPAR, worden bijwerkingen ingedeeld naar frequentie. De onderstaande indeling is gebaseerd op de SmPC en geldt voor de geregistreerde indicaties in Nederland:

• Zeer vaak (bij meer dan 1 op de 10 gebruikers): misselijkheid, diarree, braken; obstipatie en buikpijn zijn zeer vaak gemeld in gewichtsbeheersingsstudies

• Vaak (bij 1 op de 10 tot 1 op de 100 gebruikers): verminderde eetlust, buikpijn (bij diabetes mellitus type 2), obstipatie (bij diabetes mellitus type 2), opgeblazen gevoel, oprispingen, duizeligheid, haaruitval, reacties op de injectieplaats, verhoogde hartslag

• Soms (bij 1 op de 100 tot 1 op de 1.000 gebruikers): acute pancreatitis, galstenen

De meeste bijwerkingen zijn mild tot matig van ernst en treden vooral op bij het starten van de behandeling of bij een dosisverhoging. In Nederland wordt Mounjaro toegediend als wekelijkse injectie via een meerdosige KwikPen. De startdosis is 2,5 mg per week, waarna de dosis geleidelijk wordt opgehoogd om bijwerkingen zo veel mogelijk te beperken.^[1][3]

Belangrijke waarschuwing: ernstige of aanhoudende maagdarmklachten kunnen leiden tot uitdroging en, in zeldzame gevallen, tot verslechtering van de nierfunctie, waaronder acuut nierfalen. Zorg bij klachten voor voldoende vochtinname en raadpleeg een arts als u onvoldoende kunt drinken of tekenen van uitdroging ervaart.

Patiënten die bijwerkingen ervaren, kunnen dit melden bij Bijwerkingencentrum Lareb, zodat de veiligheidsinformatie in Nederland actueel blijft.

Bronnen: EMA EPAR productinformatie Mounjaro (SmPC/bijsluiter, NL); CBG-geneesmiddeleninformatiebank; Farmacotherapeutisch Kompas, tirzepatide.

Welke bijwerkingen komen het meest voor en hoe lang duren ze?

Misselijkheid is de meest gerapporteerde bijwerking en treedt vooral op bij de start of na dosisverhoging. De klachten zijn doorgaans tijdelijk en nemen af naarmate het lichaam aan de dosis gewend raakt.

Misselijkheid is de meest gerapporteerde bijwerking van Mounjaro en komt vaak voor, vooral in de eerste weken na de start of na een dosisverhoging. Maagdarmklachten zijn doorgaans van tijdelijke aard: ze nemen bij de meeste patiënten af naarmate het lichaam aan de hogere dosis gewend raakt. De productinformatie beschrijft dat de frequentie van klachten toeneemt bij titratie en daarna doorgaans afneemt; een exacte tijdsduur wordt in de SmPC niet vastgelegd.

De volgende maagdarmklachten worden het vaakst gemeld:

• Misselijkheid: treedt vaak op na de injectie en neemt doorgaans af na de dosisopbouwfase

• Diarree en braken: komen minder frequent voor dan misselijkheid, maar kunnen belastend zijn

• Obstipatie: wordt door sommige gebruikers als tegenovergesteld effect ervaren; de frequentie verschilt per indicatie (zie sectie 1)

• Buikpijn en oprispingen: zijn doorgaans mild

Praktische maatregelen kunnen helpen de klachten te verlichten. Kleine, frequente maaltijden, het vermijden van vette of sterk gekruide gerechten en voldoende vochtinname worden in de bijsluiter van Mounjaro en het Farmacotherapeutisch Kompas beschreven als ondersteunende aanpak. Het is belangrijk de dosis niet zelf te verhogen of te verlagen zonder overleg met de behandelend arts of apotheker.

Ernstige of aanhoudende misselijkheid, braken of diarree kan leiden tot uitdroging. Dit kan de nierfunctie tijdelijk verslechteren. Raadpleeg uw arts als u onvoldoende vocht kunt binnenhouden.

Haaruitval wordt als bijwerking (frequentie: vaak) vermeld in de productinformatie van Mounjaro.^[1][7] De SmPC geeft geen oorzakelijke verklaring voor deze bijwerking; speculatie over de oorzaak wordt hier achterwege gelaten. Haaruitval is doorgaans tijdelijk. Reacties op de injectieplaats, zoals roodheid of jeuk, zijn mild en verdwijnen meestal vanzelf.

Bronnen: EMA EPAR productinformatie Mounjaro (SmPC/bijsluiter, NL, rubriek 4.8); Farmacotherapeutisch Kompas, tirzepatide.

Wanneer moet je bij klachten direct een arts bellen?

Bel 112 bij tekenen van anafylaxie of bewusteloosheid. Neem contact op met de huisartsenpost bij hevige buikpijn, aanhoudend braken, tekenen van uitdroging of plotselinge visusveranderingen.

Bel 112 bij tekenen van een ernstige allergische reactie (anafylaxie), zoals zwelling van het gezicht, de lippen of de keel, ademhalingsmoeilijkheden of een plotselinge bloeddrukdaling, of bij bewusteloosheid, ook bij ernstige hypoglykemie. Dit zijn levensbedreigende situaties die onmiddellijke hulp vereisen.

Neem buiten kantooruren contact op met de huisartsenpost bij klachten die urgent zijn maar geen onmiddellijk levensgevaar vormen, zoals:

• Aanhoudende, hevige buikpijn (mogelijk een teken van acute pancreatitis): stop het gebruik van Mounjaro en laat u beoordelen; bij bevestigde pancreatitis mag Mounjaro niet opnieuw worden gestart^[1][5]

• Tekenen van galsteenklachten: pijn in de rechterbovenbuik, koorts en geelzucht

• Ernstige hypoglykemie (bij combinatie met insuline of sulfonylureumderivaten) met symptomen als trillen, zweten of verwardheid, maar zonder bewustzijnsverlies

• Aanhoudend braken of diarree waarbij u onvoldoende vocht kunt binnenhouden, als teken van mogelijke uitdroging

• Plotselinge visusveranderingen: bij patiënten met bestaande diabetische retinopathie kan een snelle verbetering van de bloedglucosewaarden leiden tot tijdelijke verslechtering van pre-proliferatieve of proliferatieve retinopathie^[1][23]

Neem contact op met de eigen huisarts bij klachten die niet acuut zijn maar wel aandacht vragen, zoals aanhoudende misselijkheid die de voedselinname ernstig belemmert, onverklaard sneller gewichtsverlies dan verwacht, of hartkloppingen in rust. De huisarts kan beoordelen of de behandeling moet worden aangepast of tijdelijk onderbroken.

Belangrijke aanvullende waarschuwing voor geplande ingrepen: vertraagde maagontlediging door tirzepatide vergroot het risico op aspiratie bij algehele anesthesie of diepe sedatie.^[1][26] Informeer uw anesthesist of behandelend specialist altijd dat u Mounjaro gebruikt, zodat zij passende voorzorgsmaatregelen kunnen nemen.

Ga nooit zelf de dosis aanpassen zonder medisch overleg.

Bron: EMA EPAR productinformatie Mounjaro (SmPC, NL, rubriek 4.4 en 4.8).

Wie heeft een verhoogd risico op ernstige bijwerkingen?

Patiënten met een voorgeschiedenis van pancreatitis, galsteenlijden, diabetische retinopathie of gebruikers van insuline en sulfonylureumderivaten hebben een verhoogd risico en dienen dit vooraf met hun arts te bespreken.

Patiënten met een voorgeschiedenis van pancreatitis, galsteenlijden of ernstige maagdarmaandoeningen hebben een verhoogd risico op complicaties bij gebruik van Mounjaro en dienen dit voorafgaand aan de behandeling te bespreken met hun arts. De SmPC van Mounjaro, beschikbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank, noemt een aantal specifieke groepen waarvoor extra voorzichtigheid geboden is.

Groepen met een verhoogd risico of aandachtspunten:

• Patiënten met bestaande diabetische retinopathie: een snelle daling van de bloedglucosewaarden kan leiden tot tijdelijke verslechtering van pre-proliferatieve of proliferatieve retinopathie; regelmatige oogcontrole is aangewezen^[1][23]

• Gebruikers van insuline of sulfonylureumderivaten: de combinatie vergroot het risico op hypoglykemie; de arts kan de dosering van deze middelen aanpassen

• Patiënten met een verhoogde hartslag of bestaande ritmestoornissen: een verhoogde hartslag is als bijwerking gemeld; overleg met de behandelend arts is aangewezen bij relevante hartklachten

• Patiënten met nier- of leveraandoeningen: de SmPC (rubriek 4.2 en 5.2) en het Farmacotherapeutisch Kompas geven specifieke informatie over dosering en beschikbare ervaring in deze groepen; bespreek dit met uw arts

• Ouderen: bij ouderen is het risico op uitdroging en elektrolytstoornissen bij maagdarmklachten verhoogd; de SmPC benoemt dit expliciet als aandachtspunt

• Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven: het gebruik van Mounjaro wordt tijdens zwangerschap en borstvoeding niet aanbevolen op basis van de EU-productinformatie (SmPC rubriek 4.6); vrouwen in de vruchtbare leeftijd dienen effectieve anticonceptie te gebruiken tijdens de behandeling

De SmPC bevat geen contra-indicatie op basis van een persoonlijke of familiegeschiedenis van medullair schildkliercarcinoom of het multipele endocriene neoplasiesyndroom type 2 (MEN2) in de EU-productinformatie; dit is een VS-specifieke waarschuwing die niet van toepassing is in Nederland.

In Nederland beslist de behandelend arts, in overleg met de patiënt, of Mounjaro geschikt is op basis van de individuele risicofactoren en de actuele richtlijnen van het Farmacotherapeutisch Kompas.

Bronnen: EMA EPAR productinformatie Mounjaro (SmPC, NL, rubriek 4.2, 4.3, 4.4, 4.6, 5.2); Farmacotherapeutisch Kompas, tirzepatide.

Hoe verhoudt het bijwerkingenprofiel zich tot de werkzaamheid?

Bijwerkingen en werkzaamheid zijn onlosmakelijk verbonden met hetzelfde werkingsmechanisme. De geleidelijke dosisophoging is erop gericht de verdraagbaarheid te optimaliseren zonder de effectiviteit te verliezen.

Het bijwerkingenprofiel van Mounjaro is nauw verbonden met het werkingsmechanisme: de effecten op maagontlediging en verzadiging die bijdragen aan gewichtsreductie en bloedglucoseregulatie, zijn dezelfde effecten die maagdarmklachten veroorzaken. Dit betekent dat bijwerkingen en werkzaamheid niet volledig van elkaar te scheiden zijn, en dat de afweging altijd individueel moet worden gemaakt in overleg met een arts.

De geleidelijke dosisophoging, vastgelegd in de SmPC (rubriek 4.2) als standaard startschema, is er specifiek op gericht de verhouding tussen verdraagbaarheid en effectiviteit te optimaliseren. Patiënten die de behandeling voortijdig staken vanwege bijwerkingen, bereiken de therapeutische doeldosis niet en missen daarmee mogelijk het beoogde klinische voordeel. Tegelijkertijd is het stoppen van de behandeling bij onacceptabele bijwerkingen altijd een legitieme keuze die de arts en patiënt samen kunnen maken.

Belangrijke overwegingen bij de afweging:

• Maagdarmklachten zijn bij de meeste patiënten tijdelijk en nemen af na de aanpassingsperiode

• Zeldzame maar ernstige bijwerkingen, zoals acute pancreatitis, vereisen directe medische aandacht en zijn reden om de behandeling te staken; bij bevestigde pancreatitis mag Mounjaro niet opnieuw worden gestart^[1][5]

• Langetermijnveiligheid wordt voortdurend gemonitord via Europese en nationale farmacovigilantiesystemen

In Nederland wordt Mounjaro voor gewichtsbehandeling in de meeste gevallen niet vergoed vanuit de basisverzekering. Zorginstituut Nederland heeft een standpunt gepubliceerd over de vergoeding van tirzepatide bij obesitas; raadpleeg de actuele informatie op de website van Zorginstituut Nederland voor de meest recente situatie.^[9][10] De beslissing om te starten, voort te zetten of te stoppen met Mounjaro behoort altijd te worden genomen in een medische consultatie, waarbij de individuele baten en risico's zorgvuldig worden afgewogen.

Bronnen: EMA EPAR productinformatie Mounjaro (SmPC, NL, rubriek 4.2); Farmacotherapeutisch Kompas, tirzepatide; Zorginstituut Nederland, standpunt vergoeding tirzepatide bij obesitas.

Scientific References

1. Mounjaro EPAR – productinformatie (SmPC), Nederlandstalige versie.
2. Mounjaro EPAR – public assessment report.
3. Mounjaro EPAR – productinformatie (SmPC), Engelstalige versie.
4. Mounjaro – geneesmiddelinformatie (EPAR-overzicht).
5. Mounjaro EPAR – assessment report variation (uitbreiding indicatie).
6. Afslankmedicijnen.
7. Tirzepatide.
8. GVS-advies tirzepatide (Mounjaro®) voor de behandeling van patiënten met diabetes mellitus type 2.
9. Advies – wel of niet vergoeden tirzepatide (Mounjaro®) voor de behandeling van obesitas.
10. Uitbreiding vergoedingsvoorwaarden tirzepatide (Mounjaro®).
11. Zorginstituut: obesitasmedicijnen eerst beschikbaar voor mensen met hoogste ziektelast.
12. Obesitaszorg en zorg bij overgewicht.
13. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity (SURMOUNT-1).
14. Gastrointestinal tolerability and weight reduction with tirzepatide (post hoc SURMOUNT).
15. Efficacy and safety of once-weekly tirzepatide in Japanese patients with obesity disease (SURMOUNT-J).
16. Tirzepatide for Obesity Treatment and Diabetes Prevention (SURMOUNT-1 follow-up).
17. Tirzepatide compared with semaglutide in obesity disease – SURMOUNT-5 subpopulatieanalyse.
18. Cardiovascular Outcomes with Tirzepatide versus Dulaglutide in Type 2 Diabetes (SURPASS-CVOT).
19. Cardiorenal Outcomes With Tirzepatide Compared With Dulaglutide – post hoc analyse SURPASS-CVOT.
20. Efficacy and safety of tirzepatide added to basal insulin in patients with type 2 diabetes in China (SURPASS-CN-INS).
21. Tirzepatide, a dual GIP/GLP-1 receptor co-agonist for the treatment of type 2 diabetes.
22. Efficacy and Safety of GLP-1 Receptor Agonists for Weight Loss Among Adults Without Diabetes – systematische review.
23. GLP-1 receptor agonists and serious adverse events: Evidence, uncertainty and clinical implications.
24. Adverse Events Associated with Incretin-Based Therapies: A Narrative Review on Mechanisms, Clinical Management, and Risk Mitigation.
25. GLP-1 receptor agonists and diabetic retinopathy: a systematic review of diabetic retinopathy outcomes.
26. Medication Safety and Perioperative Risk Management of GLP-1 Receptor Agonists: A Pharmacist-Led Framework for Individualized Care.
27. Preoperative fasting status and retained gastric contents in patients undergoing endoscopy who are using GLP-1 receptor agonists.
28. Perioperative management of GLP-1 receptor agonists: a structured narrative review with considerations relevant to neurosurgical patients.
29. Acute Kidney Injury After Accelerated Dosing of Tirzepatide in a Patient with Multiple Comorbidities: A Case Report.

Frequently Asked Questions