Bijwerking Saxenda: wat u moet weten

Bijwerking Saxenda is een veelgestelde vraag van mensen die starten met liraglutide 3 mg voor gewichtsbeheersing. Saxenda werkt als GLP-1-receptoragonist en vertraagt de maagontlediging, wat bij veel gebruikers in de eerste weken maag- en darmklachten veroorzaakt. Naast misselijkheid, diarree en braken zijn er minder frequente maar klinisch belangrijke bijwerkingen, zoals pancreatitis en galblaasaandoeningen. Dit artikel legt uit welke bijwerkingen voorkomen, hoe vaak, en wanneer u direct contact moet opnemen met een arts.

Welke bijwerkingen kan Saxenda veroorzaken?

Saxenda veroorzaakt vooral maag- en darmklachten zoals misselijkheid, braken en diarree. Minder frequent maar klinisch relevant zijn acute pancreatitis, galblaasaandoeningen en een verhoogde hartslag.

Saxenda (liraglutide 3 mg) kan een breed spectrum aan bijwerkingen veroorzaken, waarvan maag- en darmklachten verreweg het meest voorkomen. Saxenda is een GLP-1-receptoragonist die de insulineafgifte op een glucoseafhankelijke manier stimuleert, de maagontlediging vertraagt en het verzadigingsgevoel bevordert. Juist door die werking op het maagdarmkanaal ontstaan bij veel gebruikers klachten in de eerste weken van de behandeling.

De meest gerapporteerde bijwerkingen zijn:

• Misselijkheid en braken

• Diarree of obstipatie

• Buikpijn en een opgeblazen gevoel

• Hoofdpijn en duizeligheid

• Vermoeidheid

• Reacties op de injectieplaats (roodheid, jeuk, pijn)

Naast deze veelvoorkomende klachten zijn er minder frequente maar klinisch relevante bijwerkingen beschreven, zoals een verhoogde hartslag (tachycardie), galblaasaandoeningen (waaronder galstenen) en acute pancreatitis. Bij vermoeden van pancreatitis moet Saxenda direct worden gestopt en mag niet worden herstart. Gebruikers met een voorgeschiedenis van pancreatitis dienen dit vooraf met hun arts te bespreken.

Bijwerkingen kunnen worden gemeld bij Bijwerkingencentrum Lareb, zodat de veiligheidsmonitoring in Nederland zo volledig mogelijk blijft.

Hoe vaak komen maag- en darmklachten voor bij Saxenda?

Maag- en darmklachten komen bij meer dan 1 op de 10 gebruikers voor en gelden als 'zeer vaak'. De klachten zijn het hevigst bij dosisverhoging en nemen doorgaans af naarmate het lichaam went.

Maag- en darmklachten komen bij meer dan 1 op de 10 gebruikers van Saxenda voor en worden daarmee geclassificeerd als "zeer vaak" volgens de Europese bijwerkingenclassificatie. Volgens de officiële productinformatie, gepubliceerd via de EMA en de CBG-geneesmiddeleninformatiebank (SmPC rubriek 4.8), ervaart een groot deel van de gebruikers in de eerste weken van de behandeling misselijkheid; dit neemt bij de meeste mensen geleidelijk af naarmate het lichaam aan het middel went.

De frequentieverdeling ziet er globaal als volgt uit:

• Zeer vaak (meer dan 1 op 10): misselijkheid, diarree, obstipatie, braken

• Vaak (1 op 10 tot 1 op 100): buikpijn, dyspepsie, oprispingen, droge mond, gastritis

• Soms (1 op 100 tot 1 op 1.000): vertraging van de maagontlediging, pancreatitis

Hypoglykemie (lage bloedsuiker) is een bijwerking waarvan de frequentie sterk afhangt van de gebruikte combinatiemedicatie. Bij mensen zonder diabetes of zonder gelijktijdig gebruik van sulfonylureumderivaten of insuline is symptomatische hypoglykemie ongewoon (minder dan 1 op 100). Bij gelijktijdig gebruik van sulfonylureumderivaten of insuline kan hypoglykemie echter zeer vaak voorkomen (meer dan 1 op 10).^[2][4] Bloedsuikerwaarden worden uitgedrukt in mmol/L; uw arts of apotheker kan u informeren over de drempelwaarden die voor u van toepassing zijn.

De klachten zijn doorgaans het hevigst bij het ophogen van de dosis. Saxenda wordt daarom ingesteld via een geleidelijk opbouwschema, waarbij de dosis wekelijks wordt verhoogd totdat de onderhoudsdosis van 3,0 mg per dag is bereikt (SmPC rubriek 4.^[2][4]2). Praktische maatregelen die de klachten kunnen verlichten zijn: kleinere maaltijden eten, vetrijke of sterk gekruide gerechten vermijden en voldoende water drinken. Als de klachten aanhouden of ernstig zijn, is overleg met de eigen huisarts aangewezen.

Wanneer moet je een arts bellen bij klachten tijdens gebruik?

Bel direct een arts bij ernstige buikpijn uitstralend naar de rug, aanhoudend braken, symptomen van hypoglykemie of tekenen van een allergische reactie. Bel 112 bij een levensbedreigende situatie.

Bij ernstige of plotseling optredende buikpijn die uitstraalt naar de rug, moet direct contact worden opgenomen met een arts, omdat dit een teken kan zijn van acute pancreatitis. Hoewel dit een zeldzame bijwerking is, vereist het onmiddellijke medische beoordeling. Bel in geval van een levensbedreigende situatie altijd 112; voor dringende vragen buiten kantooruren is de huisartsenpost de juiste route.

Neem contact op met de eigen huisarts bij de volgende signalen:

• Aanhoudend braken of diarree waardoor u niet voldoende kunt drinken (risico op uitdroging en verslechtering van de nierfunctie)

• Symptomen van een lage bloedsuiker (hypoglykemie): trillen, zweten, hartkloppingen, verwardheid, met name bij gelijktijdig gebruik van andere bloedsuikerverlagende middelen

• Snelle of onregelmatige hartslag in rust

• Geelzucht, donkere urine of ernstige bovenbuikpijn, wat kan wijzen op een galblaasaandoening

• Tekenen van een allergische reactie: huiduitslag, jeuk, zwelling van het gezicht of de keel, moeite met ademen

• Slaapproblemen (insomnia), die als bijwerking zijn gerapporteerd

Als u een operatie of ingreep onder algehele anesthesie of diepe sedatie ondergaat, is het belangrijk uw behandelend arts en anesthesist te informeren over het gebruik van Saxenda. Omdat Saxenda de maagontlediging vertraagt, kan er een verhoogd risico op aspiratie bestaan; uw arts kan beoordelen of en wanneer Saxenda tijdelijk gestopt moet worden.

Saxenda wordt niet aanbevolen bij ernstige nier- of leverinsufficiëntie, en er is beperkte ervaring bij mensen van 75 jaar en ouder.^[2][4] Bij mensen met inflammatoire darmziekte of diabetische gastroparese is voorzichtigheid geboden, omdat Saxenda de maagontlediging verder kan vertragen.^[2][4] Bespreek uw volledige medische voorgeschiedenis met uw arts voordat u met Saxenda start.

De SmPC vermeldt stopcriteria: als na 12 weken gebruik op de onderhoudsdosis van 3,0 mg per dag geen gewichtsverlies van ten minste 5% is bereikt, dient de behandeling te worden heroverwogen in overleg met de arts.^[2][4] Neem bij twijfel over het al dan niet stoppen altijd contact op met uw eigen huisarts of apotheker.

Bijwerkingen van Saxenda: wat zegt de officiële bijsluiter?

De officiële bijsluiter (SmPC rubriek 4.4) benoemt pancreatitis, galblaasaandoeningen, tachycardie en aspiratierisico bij anesthesie als specifieke aandachtspunten. De actuele productinformatie is beschikbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.

De officiële bijsluiter van Saxenda, beschikbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank en de EMA-productinformatie, beschrijft de bijwerkingen op basis van klinische studies en post-marketinggegevens. Saxenda is in de Europese Unie centraal goedgekeurd door de Europese Commissie op advies van het EMA, en de productinformatie is voor alle EU-lidstaten, waaronder Nederland, identiek.^[1][2]

De bijsluiter benoemt de volgende aandachtspunten expliciet (SmPC rubriek 4.4):

• Pancreatitis: acute pancreatitis is gemeld. Bij vermoeden van pancreatitis moet Saxenda direct worden gestopt en mag niet worden herstart.

• Galblaasaandoeningen: galstenen en ontsteking van de galblaas zijn gerapporteerd, mede doordat gewichtsverlies zelf het risico op galstenen verhoogt.^[2][4]

• Hartslag: een stijging van de hartslag is beschreven; bij aanhoudende tachycardie dient de behandeling te worden heroverwogen.^[2][4]

• Nierfunctie: uitdroging als gevolg van maag-darmklachten kan de nierfunctie verslechteren; voldoende vochtinname is essentieel.

• Schildklier: de SmPC adviseert voorzichtigheid bij bestaande schildklieraandoeningen; bij palpabele schildkliernoduli of symptomen dient medisch advies te worden ingewonnen.

• Aspiratierisico bij anesthesie: vanwege de vertraagde maagontlediging dient het gebruik van Saxenda voorafgaand aan een ingreep onder algehele anesthesie of diepe sedatie met de behandelend arts te worden besproken.

• Beperkte ervaring bij specifieke groepen: Saxenda wordt niet aanbevolen bij ernstige nier- of leverinsufficiëntie, bij mensen van 75 jaar en ouder, en is af te raden bij inflammatoire darmziekte of diabetische gastroparese.^[2][4]

De volledige en actuele bijsluiter is altijd leidend boven samenvattingen; raadpleeg bij twijfel de eigen huisarts of apotheker. De actuele productinformatie is te raadplegen via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank en het EMA EPAR voor Saxenda.

Frequently Asked Questions