Mounjaro vs Ozempic bijwerkingen vergeleken

Mounjaro vs Ozempic bijwerkingen: wie beide middelen overweegt, wil weten hoe hun veiligheidsprofiel verschilt. Mounjaro (tirzepatide) activeert zowel de GLP-1- als de GIP-receptor, terwijl Ozempic (semaglutide) uitsluitend op de GLP-1-receptor werkt. Beide middelen veroorzaken vooral maag-darmklachten, maar er zijn ook relevante verschillen, zoals een specifieke oogwaarschuwing voor Ozempic en een anticonceptie-aanbeveling voor Mounjaro. Dit artikel bespreekt de officiële productinformatie van beide middelen, zodat u goed voorbereid het gesprek met uw arts kunt aangaan.

Hoe werken Mounjaro en Ozempic anders in het lichaam?

Ozempic activeert alleen de GLP-1-receptor, terwijl Mounjaro zowel de GLP-1- als de GIP-receptor activeert. Deze dubbele werking van tirzepatide beïnvloedt twee hormoonsystemen tegelijk, maar de precieze betekenis voor bijwerkingstolerantie is nog niet volledig opgehelderd.

Mounjaro (tirzepatide) en Ozempic (semaglutide) werken via verschillende receptoren in het lichaam, wat verklaart waarom hun bijwerkingenprofielen op onderdelen van elkaar afwijken. Ozempic is een GLP-1-receptoragonist: het bootst het darmhormoon glucagon-like peptide-1 na, dat de insulineafgifte stimuleert, de glucagonafgifte remt en de maagontlediging vertraagt.^[5][6] Mounjaro is een tweeledige agonist die zowel de GLP-1-receptor als de GIP-receptor (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) activeert.^[1][3]

Door deze dubbele werking beïnvloedt tirzepatide twee afzonderlijke hormoonsystemen tegelijk. De precieze betekenis van de GIP-receptoractivering voor het bijwerkingenprofiel bij mensen is nog niet volledig opgehelderd; de SmPC-teksten van beide middelen beschrijven de klinische effecten, maar geven geen definitieve verklaring voor mechanistische verschillen in bijwerkingstolerantie.

Beide middelen zijn door de Europese Commissie centraal goedgekeurd op basis van een positief advies van het EMA. Ozempic is geregistreerd voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 bij volwassenen.^[5][6] Mounjaro is eveneens geregistreerd voor diabetes mellitus type 2 bij volwassenen en bij kinderen en adolescenten vanaf 10 jaar, en daarnaast voor gewichtsbeheersing bij volwassenen.^[1][2] De SmPC-teksten, raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank en de EMA EPAR-documenten, vormen de officiële bron voor alle informatie over werkzaamheid en veiligheid.

Een goedkeuring door de Europese Commissie betekent niet automatisch dat een middel vergoed wordt. In Nederland bepaalt het Zorginstituut Nederland of een geneesmiddel in het basispakket wordt opgenomen, en de voorwaarden daarvoor kunnen per middel sterk verschillen.

Welke bijwerkingen komen voor bij Mounjaro en Ozempic?

Beide middelen veroorzaken vooral maag-darmklachten zoals misselijkheid, braken en diarree. Ozempic heeft daarnaast een SmPC-waarschuwing voor NAION; bij beide middelen zijn ook acute pancreatitis en een lichte hartslagverhoging beschreven.

Zowel Mounjaro als Ozempic veroorzaken het vaakst bijwerkingen in het maag-darmkanaal, maar de frequentie en ernst kunnen per persoon sterk verschillen. Volgens de officiële productinformatie (SmPC rubriek 4.8, raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank) zijn de meest gemelde bijwerkingen bij beide middelen:

• Misselijkheid (zeer vaak, bij meer dan 1 op de 10 gebruikers)

• Braken

• Diarree

• Obstipatie

• Buikpijn of een opgeblazen gevoel

Bij Mounjaro worden daarnaast ook reacties op de injectieplaats gemeld, zoals roodheid, jeuk of een kleine zwelling. Bij Ozempic worden eveneens lokale reacties gerapporteerd; ook hoofdpijn en vermoeidheid worden bij semaglutide beschreven.

Bij beide middelen zijn gevallen van acute pancreatitis beschreven. De SmPC adviseert bij aanhoudende ernstige buikpijn direct medische hulp te zoeken, het middel te staken bij verdenking op pancreatitis en het niet te herstarten bij bevestiging. De exacte frequentie van pancreatitis verschilt per middel en is terug te vinden in rubriek 4.8 van de betreffende SmPC.

Bij beide middelen is een lichte verhoging van de hartslag gemeld (bij Ozempic gemiddeld circa 1 tot 6 slagen per minuut; bij Mounjaro circa 3 tot 5 slagen per minuut, conform de respectievelijke SmPC-gegevens).^[1][6] Beide middelen kunnen bij mensen met bestaande diabetische retinopathie een tijdelijke verslechtering van de oogaandoening veroorzaken, met name bij een snelle daling van de bloedglucosewaarden.^[1][6] Mensen met bekende oogcomplicaties van diabetes dienen dit vooraf met hun arts te bespreken.

Voor Ozempic vermeldt de SmPC (rubriek 4.4 en 4.8) daarnaast een waarschuwing voor niet-arteritische anterieure ischemische opticopathie (NAION), een zeldzame aandoening waarbij de bloedtoevoer naar de oogzenuw verstoord raakt. Bij plotseling gezichtsverlies of andere acute visusklachten dient direct een oogarts te worden geraadpleegd. Indien NAION wordt bevestigd, adviseert de SmPC het gebruik van semaglutide te staken.

Meldingen van bijwerkingen in Nederland kunnen worden gedaan bij het Bijwerkingencentrum Lareb, dat deze informatie gebruikt om de veiligheid van geneesmiddelen te bewaken.

Zijn de maag-darmklachten bij beide middelen vergelijkbaar?

Maag-darmklachten zijn bij beide middelen de meest voorkomende reden voor dosisaanpassing en nemen doorgaans af naarmate het lichaam went. Een directe vergelijking is methodologisch complex omdat er geen head-to-head studies beschikbaar zijn.

Maag-darmklachten zijn bij zowel Mounjaro als Ozempic de meest voorkomende reden om te stoppen of de dosis aan te passen, maar de klachten zijn bij de meeste mensen mild tot matig en nemen doorgaans af naarmate het lichaam aan het middel went. Beide geneesmiddelen worden in een geleidelijk oplopend doseringsschema voorgeschreven, juist om de kans op ernstige maag-darmklachten te beperken.

Een directe vergelijking van de frequentie van maag-darmklachten tussen tirzepatide en semaglutide is methodologisch complex: de beschikbare klinische studies zijn niet opgezet als head-to-head vergelijkingen, en de studiepopulaties, doseringen en meetmomenten verschillen. Het Farmacotherapeutisch Kompas en de NHG-standaarden adviseren om bij de keuze voor een middel altijd de individuele patiëntkenmerken en comorbiditeiten mee te wegen, en niet uitsluitend het bijwerkingenprofiel. Frequentiecijfers voor afzonderlijke maag-darmbijwerkingen zijn terug te vinden in rubriek 4.8 van de SmPC van elk middel, raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.

Praktische adviezen om maag-darmklachten te beperken zijn onder meer:

• Kleine, frequente maaltijden eten in plaats van grote porties

• Vetrijke of sterk gekruide gerechten vermijden

• Voldoende drinken om uitdroging bij diarree of braken te voorkomen

• De injectie op een vast moment in de week zetten

Deze adviezen sluiten aan bij de informatie op Thuisarts.nl en de NHG-richtlijnen. Als klachten aanhouden of verergeren bij een dosisverhoging, is het verstandig dit te bespreken met de eigen huisarts of behandelend specialist. Het is nooit aan te raden zelf de dosis te verlagen of te stoppen zonder medisch overleg, omdat dit de behandeling kan verstoren.

Wanneer moet je een arts raadplegen bij ernstige klachten?

Bel 112 bij tekenen van anafylaxie en zoek direct medische hulp bij aanhoudende ernstige buikpijn, tekenen van galstenen, hypoglykemie, uitdroging of plotselinge visusveranderingen. Informeer ook de anesthesioloog voor ingrepen, omdat beide middelen de maagontlediging vertragen.

Bij bepaalde klachten is het noodzakelijk direct medische hulp te zoeken, zonder te wachten op een regulier consult. Bel 112 bij tekenen van een ernstige allergische reactie (anafylaxie), zoals plotselinge zwelling van het gezicht, de lippen of de keel, ernstige kortademigheid of een snelle daling van de bloeddruk. Dit zijn zeldzame maar levensbedreigende reacties die in de productinformatie van beide middelen worden vermeld.

Neem ook direct contact op met de huisartsenpost (buiten kantooruren) of de eigen huisarts (tijdens kantooruren) bij:

• Aanhoudende, ernstige buikpijn die uitstraalt naar de rug, al dan niet gepaard met braken. Dit kan wijzen op acute pancreatitis, een bekende maar zeldzame bijwerking van beide middelen.

• Tekenen van galstenen, zoals plotselinge pijn in de rechterbovenbuik, koorts en geelzucht

• Symptomen van een te lage bloedsuiker (hypoglykemie), zoals trillen, zweten, verwardheid of hartkloppingen. Hypoglykemie treedt bij deze middelen vooral op bij gelijktijdig gebruik van insuline of sulfonylureumderivaten; de SmPC vermeldt dat dosisverlaging van die middelen soms nodig is.^[1][4] Een bloedsuikerwaarde onder circa 3,0 mmol/L geldt als klinisch significant (conform labeldefinities in Nederland)

• Tekenen van uitdroging door aanhoudend braken of diarree, zoals extreme dorst, weinig urineproductie of duizeligheid bij opstaan

• Veranderingen in het gezichtsvermogen, die kunnen wijzen op verslechtering van diabetische retinopathie of, bij gebruik van Ozempic, op NAION

Belangrijk voor mensen die een operatie of ingreep onder algehele anesthesie of diepe sedatie ondergaan: beide middelen vertragen de maagontlediging, wat het risico op aspiratie kan verhogen. Informeer de anesthesioloog en het behandelend team tijdig over het gebruik van Mounjaro of Ozempic, zodat zij passende voorzorgsmaatregelen kunnen treffen (conform SmPC rubriek 4.4 van beide middelen).

Bij twijfel over de ernst van klachten is het altijd verstandig contact op te nemen met de eigen huisarts. De huisartsenpost is beschikbaar voor urgente vragen in de avond, nacht en het weekend. Wacht niet tot een geplande controleafspraak als klachten acuut verergeren.

Wat zeggen de officiële bijsluiters over veiligheid en risico's?

De SmPC's van beide middelen vermelden schildkliercelltumoren uit dieronderzoek, waarvan de klinische relevantie voor mensen niet is vastgesteld. Mounjaro is gecontra-indiceerd tijdens zwangerschap en vereist aanvullende anticonceptie bij start of dosisverhoging.

De officiële productinformatie van Mounjaro en Ozempic, raadpleegbaar via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank en de EMA EPAR-documenten, bevat uitgebreide informatie over bekende risico's en voorzorgsmaatregelen.

Beide SmPC-teksten benoemen schildkliercelltumoren (C-celtumoren) als een bevinding uit dieronderzoek. De klinische relevantie hiervan voor mensen is op dit moment niet vastgesteld, aldus de Europese productinformatie. De SmPC's voor de Nederlandse markt vermelden geen contra-indicatie op basis van schildkliercarcinoom of MEN2; mensen met vragen hierover dienen dit met hun arts te bespreken.

De bijsluiter van Mounjaro vermeldt dat het middel niet mag worden gebruikt tijdens de zwangerschap. Vrouwen die zwanger kunnen worden, wordt geadviseerd effectieve anticonceptie te gebruiken tijdens de behandeling. Omdat tirzepatide de werking van orale anticonceptiva kan beïnvloeden via vertraagde maagontlediging, wordt in de SmPC van Mounjaro (rubriek 4.5) aanbevolen om gedurende vier weken na de start van de behandeling of na een dosisverhoging een aanvullende anticonceptiemethode te gebruiken. Voor Ozempic (semaglutide) vermeldt de Nederlandse SmPC geen vergelijkbare aanbeveling voor aanvullende anticonceptie; vrouwen die Ozempic gebruiken en vragen hebben over anticonceptie, dienen dit met hun arts of apotheker te bespreken.

Beide middelen zijn gecontra-indiceerd bij mensen met een bekende overgevoeligheid voor de werkzame stof of een van de hulpstoffen. Voorzichtigheid is geboden bij mensen met een voorgeschiedenis van pancreatitis of ernstige maag-darmklachten.

In Nederland worden geneesmiddelen na marktintroductie continu bewaakt door het Bijwerkingencentrum Lareb. Zorgverleners en patiënten kunnen vermoedens van bijwerkingen daar melden. De beslissing om een van deze middelen te starten, de dosering aan te passen of te stoppen, behoort altijd te worden genomen in overleg met een arts of apotheker, op basis van de individuele situatie en de meest actuele productinformatie.

Bronnen: CBG-geneesmiddeleninformatiebank (SmPC Mounjaro en SmPC Ozempic, rubrieken 4.1, 4.4, 4.5, 4.6, 4.8); EMA EPAR Mounjaro en EMA EPAR Ozempic; Farmacotherapeutisch Kompas (tirzepatide en semaglutide); NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2; Zorginstituut Nederland (pakketadviezen GLP-1-RA en anti-obesitasmiddelen); Thuisarts.nl.

Frequently Asked Questions