Ozempic gebruiksaanwijzing: pen, dosis en tips

Ozempic gebruiksaanwijzing: wie semaglutide voorgeschreven krijgt, wil weten hoe de pen correct te gebruiken, welke dosis geldt en hoe te handelen bij een vergeten injectie. Ozempic is een GLP-1-receptoragonist die eenmaal per week subcutaan wordt toegediend bij diabetes mellitus type 2. In dit artikel vindt u een stapsgewijze uitleg van de injectietechniek, de dosisopbouw van 0,25 mg tot maximaal 2 mg per week, bewaarcondities, praktische tips en wat te doen bij een gemiste dosis.

Hoe gebruik je de Ozempic-pen stap voor stap?

De Ozempic-pen wordt eenmaal per week subcutaan ingespoten in buik, bovenbeen of bovenarm, met een nieuwe naald per injectie en de knop minimaal zes seconden ingedrukt houden.

De Ozempic-pen wordt eenmaal per week subcutaan (onder de huid) ingespoten, bij voorkeur op dezelfde dag van de week. De injectie kan op elk moment van de dag worden gegeven, ongeacht maaltijden. Ozempic (semaglutide) is een GLP-1-receptoragonist die de insulineafgifte stimuleert, de glucagonafscheiding remt en de maaglediging vertraagt, waardoor de bloedglucose daalt.

De stappen voor correct gebruik zijn gebaseerd op de bijsluiter en SmPC zoals gepubliceerd in de CBG-geneesmiddeleninformatiebank:

• Controleer de pen: Bekijk de vloeistof door het venster. Deze moet helder en kleurloos zijn. Gebruik de pen niet als u deeltjes of verkleuring ziet.

• Bevestig een nieuwe naald: Verwijder de papieren tab van de naald, schroef de naald recht op de pen en verwijder daarna de buitenste en binnenste naaldkap.

• Primen bij eerste gebruik: Draai de dosisknop naar het primingssymbool (twee streepjes) en druk de knop volledig in totdat een druppel verschijnt. Herhaal dit indien nodig. Primen is alleen nodig bij een nieuwe pen.

• Stel de dosis in: Draai de dosisknop naar de voorgeschreven dosis.

• Kies de injectieplaats: Buik, bovenbeen of bovenarm zijn geschikte plaatsen. Wissel steeds van plek om huidreacties te voorkomen.

• Injecteer: Druk de naald loodrecht in de huid en houd de knop volledig ingedrukt totdat de dosisteller op nul staat. Houd de pen daarna nog minimaal zes seconden op zijn plaats.

• Verwijder de naald veilig: Schroef de naald los en gooi deze weg in een naaldencontainer. Lever een volle naaldencontainer in bij de apotheek of volgens de lokale instructies in Nederland. Plaats de dop terug op de pen.

Belangrijke veiligheidsaandachtspunten:

• Deel de pen nooit met anderen, ook niet als de naald is vervangen. Dit voorkomt overdracht van infecties.

• Bewaar de pen buiten bereik van kinderen.

• Gebruik altijd een nieuwe naald per injectie.

Raadpleeg bij twijfel over de injectietechniek uw eigen huisarts of apotheker.

Bronnen: CBG-MEB Geneesmiddeleninformatiebank, Ozempic SmPC en bijsluiter, rubriek 4.2 en gebruiksaanwijzing; EMA EPAR Ozempic, Annex I-III.

Welke dosis schrijft de bijsluiter voor en hoe wordt die opgebouwd?

De startdosis is 0,25 mg per week gedurende vier weken, gevolgd door 0,5 mg als onderhoudsdosis, met optionele verhoging naar 1 mg of maximaal 2 mg per week.

De startdosis van Ozempic voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 is 0,25 mg eenmaal per week gedurende de eerste vier weken. Deze lage startdosis is bedoeld om de kans op maag-darmklachten te beperken en is niet bedoeld voor glykemische controle.

Na vier weken wordt de dosis verhoogd naar 0,5 mg per week, wat de eerste therapeutisch werkzame dosis is. Indien na ten minste vier weken op 0,5 mg aanvullende bloedglucosecontrole nodig is, kan de arts de dosis verhogen naar 1 mg per week. Voor patiënten bij wie verdere verlaging van de bloedglucose gewenst is, is een verdere verhoging naar 2 mg per week mogelijk. Dit is de maximale aanbevolen dosis volgens de SmPC zoals gepubliceerd in de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.

De dosisopbouw ziet er schematisch als volgt uit:

• Weken 1 tot 4: 0,25 mg per week (inloopfase, niet bedoeld voor glykemische controle)

• Vanaf week 5: 0,5 mg per week (onderhoudsdosis)

• Optioneel na minimaal 4 weken op 0,5 mg: 1 mg per week

• Optioneel na minimaal 4 weken op 1 mg: 2 mg per week

Belangrijke aandachtspunten bij de dosering:

• Combinatie met insuline of sulfonylureumderivaat: Bij gebruik van Ozempic samen met insuline of een sulfonylureumderivaat (zoals glimepiride of gliclazide) kan de kans op hypoglykemie (te lage bloedglucose) toenemen. Uw arts kan de dosis van het andere middel verlagen. Bespreek dit met uw behandelend arts.

• Diabetische retinopathie: Bij patiënten met onbehandelde of niet-stabiele diabetische retinopathie wordt de dosis van 2 mg niet aanbevolen. Bij bestaande retinopathie, met name bij gelijktijdig insulinegebruik, is monitoring van de ogen aangewezen. Raadpleeg uw arts.

• Geen vervanger voor insuline: Ozempic is niet bedoeld als vervanger voor insuline en is niet geschikt voor de behandeling van diabetische ketoacidose (DKA).

In Nederland wordt Ozempic voorgeschreven door een arts. Ozempic valt onder de basisverzekering voor patiënten met diabetes mellitus type 2 die voldoen aan de vergoedingsvoorwaarden van Zorginstituut Nederland (GVS). De kosten vallen onder het eigen risico. De exacte vergoedingscriteria kunnen wijzigen; raadpleeg uw apotheker, huisarts of de actuele informatie op de website van Zorginstituut Nederland voor de huidige situatie. Pas de dosis nooit zelf aan zonder overleg met uw behandelend arts.

Bronnen: CBG-MEB Geneesmiddeleninformatiebank, Ozempic SmPC rubriek 4.2 en 4.4; EMA EPAR Ozempic; Farmacotherapeutisch Kompas, semaglutide; Zorginstituut Nederland, GVS-vergoedingsinformatie GLP-1-receptoragonisten bij DM2.

Bewaring, naalden en praktische tips bij gebruik

Ongeopende pennen bewaren bij 2 tot 8 graden Celsius; na eerste gebruik maximaal 56 dagen bij kamertemperatuur. Naalden zijn niet inbegrepen en moeten apart worden aangeschaft.

Een ongeopende Ozempic-pen moet worden bewaard in de koelkast bij een temperatuur van 2°C tot 8°C, niet in de vriezer en niet direct naast het vriesvak. Na de eerste injectie mag de pen maximaal 56 dagen worden bewaard bij kamertemperatuur (niet boven 30°C) of in de koelkast. Noteer de datum van eerste gebruik op de pen of de verpakking.

Belangrijke praktische aandachtspunten:

• Naalden zijn niet inbegrepen: Ozempic-pennen worden geleverd zonder naalden. U heeft compatibele NovoFine- of NovoTwist-naalden nodig, verkrijgbaar via de apotheek. Gebruik altijd een nieuwe naald per injectie om infectie en verstopping te voorkomen.

• Bewaar de pen zonder naald: Laat de naald nooit op de pen zitten tussen injecties door. Dit voorkomt lekkage, luchtbellen en besmetting.

• Bescherming tegen licht: Bewaar de pen in de originele verpakking om blootstelling aan licht te beperken.

• Controleer de vloeistof: Gebruik de pen niet als de vloeistof troebel, gekleurd of bevroren is geweest.

• Reizen: Bij reizen kunt u de pen tot 56 dagen bij kamertemperatuur bewaren. Vervoer de pen niet in bagage die blootgesteld kan worden aan extreme temperaturen, zoals in het ruim van een vliegtuig.

Bijwerkingen

De meest voorkomende bijwerkingen van Ozempic zijn maag-darmklachten. Volgens de SmPC komen misselijkheid en diarree zeer vaak voor (bij meer dan 1 op de 10 gebruikers); braken komt vaak voor (bij 1 op de 10 tot 1 op de 100 gebruikers). Deze klachten treden vooral op bij het starten of ophogen van de dosis en nemen doorgaans af na verloop van tijd.

Belangrijke waarschuwingen (SmPC rubriek 4.4):

• Pancreatitis: Bij aanhoudende, ernstige buikpijn die uitstraalt naar de rug kan er sprake zijn van een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis). Stop in dat geval met de injecties en neem zo snel mogelijk contact op met uw eigen huisarts. Buiten kantooruren kunt u de huisartsenpost bellen. Bel 112 alleen als er sprake is van een acute, levensbedreigende situatie.

• Hypoglykemie: Bij combinatie met insuline of een sulfonylureumderivaat bestaat een verhoogd risico op te lage bloedglucose. Uw arts kan de dosis van het andere middel aanpassen.

• Diabetische retinopathie: Snelle verbetering van de bloedglucoseregulatie kan tijdelijk verslechtering van diabetische retinopathie veroorzaken, met name bij gelijktijdig insulinegebruik. Laat uw ogen regelmatig controleren.

• Vertraagde maaglediging: Ozempic vertraagt de maaglediging. Informeer uw anesthesist of behandelend arts hierover vóór een operatie of ingreep waarbij sedatie of narcose wordt gebruikt, vanwege het risico op aspiratie.

• Uitdroging en nierfunctie: Maag-darmklachten kunnen leiden tot uitdroging, wat de nierfunctie kan beïnvloeden. Zorg voor voldoende vochtinname en raadpleeg uw arts als klachten aanhouden.

• NAION: In zeldzame gevallen zijn meldingen gedaan van niet-arteritische anterieure ischemische optische neuropathie (NAION), een aandoening van de oogzenuw. Raadpleeg direct een arts bij plotselinge verandering of verlies van het gezichtsvermogen.

Meld bijwerkingen aan uw arts. U kunt bijwerkingen ook melden bij Bijwerkingencentrum Lareb via lareb.nl.

Bronnen: CBG-MEB Geneesmiddeleninformatiebank, Ozempic SmPC rubriek 4.4, 4.8 en 6.4; EMA EPAR Ozempic, bijsluiter.

Wat moet je doen als je een injectie vergeten bent?

Een vergeten injectie mag alsnog worden gegeven als de gemiste dag niet langer dan vijf dagen geleden was; anders de dosis overslaan en het vaste schema hervatten.

Als u een Ozempic-injectie vergeten bent, kunt u deze alsnog toedienen als de vergeten injectie niet langer dan vijf dagen geleden had moeten worden gegeven. Zet daarna uw gebruikelijke schema voort op de vaste dag van de week.

Is er al meer dan vijf dagen verstreken sinds de gemiste injectiedag, sla de gemiste dosis dan over en ga verder met de eerstvolgende geplande injectie op de vaste dag. Neem nooit twee doses tegelijk in om een vergeten dosis in te halen.

U kunt ook de vaste injectiedag van de week wijzigen, mits er ten minste drie dagen (72 uur) zitten tussen de vorige en de volgende injectie. Bespreek een eventuele dagwijziging met uw arts of apotheker.

Praktische adviezen om vergeten doses te voorkomen:

• Kies een vaste dag: Kies een dag die past bij uw routine, bijvoorbeeld elke maandag of elke zondag.

• Gebruik een herinnering: Stel een alarm in op uw telefoon of gebruik een medicatieapp.

• Noteer de injectiedatum: Schrijf de datum van elke injectie op in een agenda of op de pen zelf.

Als u regelmatig doses vergeet of twijfelt over het juiste schema, bespreek dit dan met uw eigen huisarts of apotheker. Zij kunnen u helpen een routine te vinden die bij u past. Bij vragen buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de huisartsenpost.

Bronnen: CBG-MEB Geneesmiddeleninformatiebank, Ozempic SmPC rubriek 4.2 (gemiste dosis en dagwijziging); EMA EPAR Ozempic; Farmacotherapeutisch Kompas, semaglutide.

Frequently Asked Questions