Ozempic haaruitval: oorzaken en bijsluiter

Ozempic haaruitval is een onderwerp dat veel gebruikers van semaglutide bezighoudt. Haaruitval staat niet vermeld in de officiële bijsluiter van Ozempic, maar wordt wel gerapporteerd door patiënten en is opgenomen in de productinformatie van Wegovy, dat dezelfde werkzame stof bevat. Of semaglutide zelf haaruitval veroorzaakt, of dat het gewichtsverlies dat het middel teweegbrengt hierbij een rol speelt, is nog niet vastgesteld. In dit artikel leest u wat de officiële bronnen zeggen, wanneer u naar de huisarts moet en wat telogen effluvium is.

Kan Ozempic haaruitval veroorzaken?

Haaruitval staat niet in de officiële bijsluiter van Ozempic, maar is wel opgenomen in de productinformatie van Wegovy (semaglutide in hogere dosering). Of de werkzame stof of het gewichtsverlies de oorzaak is, is niet vastgesteld.

Haaruitval is niet opgenomen als bijwerking in de officiële productinformatie van Ozempic (semaglutide), zoals gepubliceerd in de EMA EPAR-annexen en de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.^[1][5] Voor centraal toegelaten geneesmiddelen zoals Ozempic zijn de EMA EPAR-annexen (SmPC en bijsluiter) de leidende bron; de CBG-geneesmiddeleninformatiebank publiceert deze informatie voor Nederland.

Ozempic is een GLP-1-receptoragonist die is goedgekeurd voor de behandeling van diabetes type 2.^[1][4] Semaglutide is ook beschikbaar onder de merknaam Wegovy, in een hogere dosering en voor een andere indicatie, namelijk gewichtsbeheersing.^[2][6] In de productinformatie van Wegovy is haaruitval (alopecia) wel opgenomen als bijwerking.^[2][3] Uit de STEP-studies werd haaruitval bij volwassenen gerapporteerd bij ongeveer 2,5% van de deelnemers die semaglutide gebruikten, vergeleken met ongeveer 1,0% in de placebogroep. Volgens de SmPC-definitie valt dit onder de categorie 'vaak' (bij 1 op de 10 tot 1 op de 100 gebruikers). De SmPC van Wegovy vermeldt daarnaast dat haaruitval vaker werd gerapporteerd bij deelnemers met een groter gewichtsverlies; dit betreft een waargenomen associatie, geen bewezen oorzakelijk verband.

Of semaglutide zelf haaruitval veroorzaakt, of dat het gewichtsverlies dat het middel teweegbrengt hierbij een rol speelt, is op basis van de beschikbare gegevens niet vastgesteld. Dit onderscheid is klinisch relevant en wordt hieronder verder toegelicht.

In Nederland kunnen bijwerkingen worden gemeld bij Bijwerkingencentrum Lareb, dat signalen verzamelt en analyseert om de veiligheid van geneesmiddelen te bewaken. Wanneer u haaruitval ervaart tijdens het gebruik van Ozempic, is het verstandig dit te bespreken met uw eigen huisarts, zodat andere oorzaken kunnen worden uitgesloten.

Wat zegt de bijsluiter over bijwerkingen op haar en huid?

De Ozempic-bijsluiter vermeldt geen haaruitval; de meest voorkomende bijwerkingen betreffen het maagdarmkanaal. Wegovy vermeldt alopecia wel als bijwerking in de categorie 'vaak'.

De officiële SmPC en bijsluiter van Ozempic, zoals gepubliceerd via de EMA EPAR-annexen en de CBG-geneesmiddeleninformatiebank, vermelden haaruitval (alopecia) niet als bekende bijwerking van dit specifieke product. De meest voorkomende bijwerkingen die wel worden beschreven, betreffen het maagdarmkanaal: misselijkheid, braken, diarree, obstipatie en buikpijn.^[1][7] Deze treden vooral op bij het starten of ophogen van de dosering.

Voor Wegovy (semaglutide in hogere dosering, goedgekeurd voor gewichtsbeheersing) is alopecia wel opgenomen in de productinformatie. Op basis van de STEP-studies valt haaruitval bij Wegovy onder de categorie 'vaak' (bij circa 2,5% van de gebruikers). Omdat Ozempic en Wegovy dezelfde werkzame stof bevatten maar voor verschillende indicaties en doseringen zijn goedgekeurd, zijn de bijwerkingenprofielen in de bijsluiters niet identiek en gelden zij voor de specifieke goedgekeurde toepassing.

Andere huid- en haargerelateerde bijwerkingen die in de productinformatie van Ozempic worden beschreven:

• Reacties op de injectieplaats: roodheid, jeuk of zwelling; dit komt 'soms' voor (bij 1 op de 100 tot 1 op de 1.000 gebruikers) volgens de Ozempic SmPC.

• Overgevoeligheidsreacties, waaronder huiduitslag (rash) en netelroos (urticaria): de SmPC benoemt deze als mogelijke manifestaties van overgevoeligheid; een afzonderlijke frequentie voor huiduitslag alleen is in de SmPC niet als 'zeldzaam' vastgelegd. Raadpleeg de volledige bijsluiter of uw apotheker voor de exacte frequentiecategorieën.

Wanneer u bijwerkingen ervaart die niet in de bijsluiter staan beschreven, is het raadzaam dit te bespreken met uw voorschrijvend arts of apotheker. Gebruik de bijsluiter altijd als leidraad, maar vervang daarmee niet het advies van een zorgverlener die uw persoonlijke situatie kent.

Waarom valt haar soms uit bij gewichtsverlies of ziekte?

Snelle gewichtsafname kan telogen effluvium veroorzaken, waarbij haarfollikels massaal in de rustfase terechtkomen en maanden later uitvallen. Dit is een tijdelijk, fysiologisch proces.

Haaruitval bij gewichtsverlies wordt vaak verklaard door een fysiologisch proces dat telogen effluvium heet: een tijdelijke verstoring van de haargroeicyclus als reactie op lichamelijke stress. Wanneer het lichaam snel gewicht verliest, kan dit worden ervaren als een stresssituatie, waardoor meer haarfollikels tegelijk in de rustfase (telogen) terechtkomen. Enkele maanden later valt dit haar dan in grotere hoeveelheden uit dan normaal. Thuisarts.nl en de NHG-Standaard Alopecia beschrijven dit proces als een veelvoorkomende, doorgaans tijdelijke vorm van haaruitval.

Deze vorm van haaruitval kan optreden bij uiteenlopende oorzaken van gewichtsverlies, waaronder:

• Calorierestrictie of onvoldoende inname van eiwitten, ijzer, zink of andere voedingsstoffen

• Snelle gewichtsafname, ongeacht de methode (dieet, bariatrische chirurgie of medicatie)

• Chronische ziekte of een ingrijpende operatie

• Schildklieraandoeningen: hypo- of hyperthyreoïdie gaat regelmatig gepaard met haaruitval en dient te worden uitgesloten^[13][14]

De SmPC van Wegovy vermeldt dat haaruitval vaker werd gerapporteerd bij deelnemers met een groter gewichtsverlies.^[2][3] Dit is een waargenomen associatie; een oorzakelijk verband tussen semaglutide zelf en haaruitval is niet aangetoond. Het is dus mogelijk dat het gewichtsverlies, en niet de werkzame stof, een verklarende rol speelt, maar dit is op basis van de huidige gegevens niet met zekerheid vast te stellen.

Dit onderscheid is klinisch relevant: aanvullend bloedonderzoek naar voedingstekorten of schildklierfunctie kan zinvol zijn. Elke beslissing over het aanpassen of stoppen van medicatie dient te worden genomen in overleg met de voorschrijvend arts in Nederland, die de voor- en nadelen afweegt op basis van uw volledige medische situatie.

Wanneer moet je naar de huisarts met haaruitval?

Raadpleeg uw huisarts bij aanzienlijke haaruitval die langer dan drie tot zes maanden aanhoudt, bij kale plekken, of bij bijkomende klachten zoals vermoeidheid of huidveranderingen.

Raadpleeg uw eigen huisarts wanneer haaruitval aanzienlijk is, langer dan drie tot zes maanden aanhoudt, of gepaard gaat met andere klachten zoals vermoeidheid, gewichtsverandering of huidproblemen. Haaruitval kan in sommige gevallen wijzen op een onderliggende aandoening die behandeling behoeft, zoals een schildklierprobleem, bloedarmoede of een tekort aan voedingsstoffen. Uw huisarts kan gericht bloedonderzoek aanvragen om deze oorzaken uit te sluiten. Telogen effluvium herstelt zich doorgaans spontaan binnen zes tot negen maanden nadat de uitlokkende factor is weggevallen, maar dit dient altijd te worden beoordeeld door een arts.^[11][12]

Bij de volgende signalen is het verstandig niet te wachten en tijdig contact op te nemen met uw huisarts:

• Plotselinge of vlekkerige haaruitval (kale plekken op het hoofd of elders op het lichaam)

• Haaruitval in combinatie met huidveranderingen, zoals schilfering, roodheid of littekens op de hoofdhuid

• Haaruitval samen met andere nieuwe klachten, zoals hartkloppingen, overmatig zweten of extreme vermoeidheid

• Ernstige psychische belasting door de haaruitval, waarbij begeleiding gewenst is

Bij spoedeisende klachten die kunnen optreden bij gebruik van Ozempic, zoals hevige buikpijn die kan wijzen op pancreatitis, belt u in Nederland 112.^[1][15] Voor dringende vragen buiten kantooruren belt u de huisartsenpost. Voor niet-spoedeisende vragen neemt u contact op met uw eigen huisarts tijdens kantooruren.

Stoppen met Ozempic mag nooit zonder overleg met uw voorschrijvend arts, ook niet als u vermoedt dat het middel de haaruitval veroorzaakt. Uw arts weegt de voor- en nadelen af op basis van uw volledige medische situatie en past het beleid zo nodig aan.

Frequently Asked Questions