Diavic zelfde als Saxenda: liraglutide uitgelegd

Diavic zelfde als Saxenda: deze vraag leeft bij mensen die liraglutide kennen onder verschillende merknamen. In Nederland is Diavic niet als liraglutide-product geregistreerd. Het bekende liraglutide-middel voor diabetes type 2 is Victoza, terwijl Saxenda dezelfde werkzame stof bevat maar voor gewichtsbeheersing is goedgekeurd. Hoewel de stof identiek is, verschillen de dosering, indicatie en het titratieschema wezenlijk. Dit artikel legt uit wat de verschillen zijn, hoe liraglutide werkt en wanneer welk middel van toepassing kan zijn.

Zijn Diavic en Saxenda hetzelfde medicijn?

Diavic is in Nederland niet geregistreerd als liraglutide-product. Victoza en Saxenda bevatten beide liraglutide maar zijn voor verschillende indicaties en doseringen goedgekeurd en niet uitwisselbaar.

De merknaam "Diavic" is in Nederland niet als liraglutide-product geregistreerd. Het in Nederland beschikbare liraglutide-middel voor diabetes mellitus type 2 is Victoza. Saxenda bevat dezelfde werkzame stof, liraglutide, maar is voor een andere indicatie geregistreerd en wordt in een andere dosering gebruikt. Victoza en Saxenda zijn daarmee niet hetzelfde medicijn en zijn onderling niet uitwisselbaar.

Victoza (liraglutide 1,2 mg en 1,8 mg) is geregistreerd voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 bij volwassenen.^[3][5] Saxenda (liraglutide 3,0 mg) is geregistreerd voor gewichtsbeheersing bij volwassenen en bij bepaalde kinderen en adolescenten met obesitas.^[1][2] Beide middelen zijn centraal geautoriseerd door de Europese Commissie op basis van een positief advies van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA).^[2][3] De productinformatie is te raadplegen via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank.

Hoewel de werkzame stof identiek is, verschilt de maximale dagdosis aanzienlijk: bij Victoza is dat 1,8 mg per dag, bij Saxenda 3,0 mg per dag.^[1][3] Daarnaast gelden per product een eigen titratieschema en eigen indicaties. Dit maakt de middelen klinisch niet uitwisselbaar. Een arts die liraglutide wil voorschrijven, kiest het juiste product op basis van de indicatie van de patiënt. Het gebruik van Victoza voor gewichtsbeheersing, of van Saxenda voor diabetes type 2, valt buiten de goedgekeurde indicaties en is daarmee off-label gebruik. Patiënten die vragen hebben over welk middel voor hen van toepassing is, worden aangeraden dit te bespreken met hun eigen huisarts.

Hoe werken liraglutide-middelen bij gewichtsbeheersing?

Liraglutide werkt als GLP-1-receptoragonist en vermindert energie-inname door het verzadigingsgevoel te verhogen en de maaglediging te vertragen. Het effect is uitsluitend een aanvulling op minder eten en meer bewegen.

Liraglutide werkt als glucagon-achtige peptide-1 (GLP-1) receptoragonist. GLP-1 is een hormoon dat van nature in de darm wordt aangemaakt na een maaltijd. Liraglutide bootst dit hormoon na en bindt aan GLP-1-receptoren, waardoor de energie-inname afneemt, het verzadigingsgevoel toeneemt en de maaglediging vertraagt. Dit draagt bij aan een langer aanhoudend gevoel van volheid na het eten.

Bij mensen met diabetes type 2 stimuleert liraglutide bovendien de insulineafgifte op een glucoseafhankelijke manier en remt het de afgifte van glucagon, wat leidt tot een verlaging van de bloedglucosewaarden (gemeten in mmol/L).

Het gewichtsverlagende effect treedt geleidelijk op en is uitsluitend bedoeld als aanvulling op een verminderde calorie-inname en meer lichaamsbeweging, niet als vervanging daarvan. De behandeling vereist regelmatige medische begeleiding om de effectiviteit en veiligheid te bewaken. Raadpleeg de productinformatie via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank of het Farmacotherapeutisch Kompas voor gedetailleerde farmacodynamische informatie.

Wat zijn de goedgekeurde toepassingen van Victoza en Saxenda?

Victoza is goedgekeurd voor diabetes mellitus type 2 bij volwassenen; Saxenda voor gewichtsbeheersing bij volwassenen met obesitas of overgewicht met comorbiditeit, en bij kinderen en adolescenten vanaf 6 jaar met obesitas.

Victoza (liraglutide) is in Nederland goedgekeurd als aanvulling op dieet en lichaamsbeweging voor de behandeling van onvoldoende gereguleerde diabetes mellitus type 2 bij volwassenen, als monotherapie of in combinatie met andere bloedglucoseverlagende middelen.

Saxenda is in Nederland goedgekeurd als aanvulling op een verminderde calorie-inname en meer lichaamsbeweging voor gewichtsbeheersing bij:

• Volwassenen met een body-mass-index (BMI) van 30 kg/m² of hoger (obesitas), of

• Volwassenen met een BMI van 27 kg/m² of hoger (overgewicht) in combinatie met ten minste één gewichtsgerelateerde comorbiditeit, zoals prediabetes, diabetes type 2, hypertensie of obstructief slaapapneu, en

• Adolescenten van 12 jaar en ouder met een lichaamsgewicht boven 60 kg en obesitas volgens leeftijdsspecifieke criteria, en

• Kinderen van 6 tot jonger dan 12 jaar met een lichaamsgewicht van ten minste 45 kg en obesitas (BMI op of boven het 95e percentiel voor leeftijd en geslacht), conform de huidige SmPC.

Voor volwassenen geldt een stopregel: als na 12 weken behandeling met de maximale dosis van 3,0 mg per dag minder dan 5% gewichtsverlies is bereikt, dient de behandeling te worden gestaakt omdat verdere behandeling naar verwachting niet effectief zal zijn.^[1][5] Voor adolescenten en kinderen gelden vergelijkbare stopcriteria op basis van BMI of BMI-z-score; de behandelend arts beoordeelt dit individueel.

In Nederland worden gewichtsbeheersingsmiddelen zoals Saxenda in de meeste gevallen niet vergoed vanuit de basisverzekering. Wanneer er geen vergoeding van toepassing is, komen de kosten volledig voor eigen rekening en geldt het eigen risico niet voor deze uitgave. Zorginstituut Nederland publiceert actuele informatie over vergoedingsvoorwaarden. De keuze voor een van deze middelen vindt altijd plaats in overleg met een arts, die de indicatie en de individuele situatie van de patiënt beoordeelt.

Welke bijwerkingen kunnen bij liraglutide voorkomen?

De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, braken en diarree, vooral bij de start van de behandeling. Acute pancreatitis is zeldzaam maar ernstig: aanhoudende buikpijn vereist directe medische beoordeling.

De meest voorkomende bijwerkingen van liraglutide, zowel bij Victoza als bij Saxenda, zijn maagdarmklachten, waaronder misselijkheid, braken, diarree, obstipatie en buikpijn. Deze klachten treden het vaakst op aan het begin van de behandeling en bij dosisverhoging, en nemen bij de meeste mensen na verloop van tijd af. Om de kans op maagdarmklachten te beperken, wordt de dosis geleidelijk opgebouwd.

Andere bijwerkingen die kunnen voorkomen zijn:

• Hypoglykemie (te lage bloedglucose), met name wanneer liraglutide wordt gecombineerd met insuline of sulfonylureumderivaten^[4][5]

• Reacties op de injectieplaats, zoals roodheid of jeuk

• Vermoeidheid en hoofdpijn

• Verhoogde rusthartfrequentie; de arts kan besluiten de hartfrequentie te monitoren tijdens de behandeling

Een zeldzame maar ernstige bijwerking is acute pancreatitis. Patiënten die aanhoudende, ernstige buikpijn ontwikkelen, al dan niet uitstralend naar de rug, dienen de behandeling te staken en direct een arts te raadplegen. Bij spoedeisende klachten buiten kantooruren is de huisartsenpost het juiste aanspreekpunt; bij levensbedreigende situaties dient 112 te worden gebeld.

Daarnaast zijn galstenen en galblaasontsteking (cholelithiase en cholecystitis) gemeld als bijwerking. Bij ernstige maagdarmklachten bestaat ook risico op uitdroging; voldoende vochtinname is dan belangrijk. Patiënten die een operatie of ingreep onder algehele anesthesie of diepe sedatie ondergaan, dienen hun arts of anesthesist te informeren over het gebruik van liraglutide, vanwege de vertraagde maaglediging.

Bijwerkingen kunnen worden gemeld bij Bijwerkingencentrum Lareb in Nederland, dat bijdraagt aan de bewaking van de veiligheid van geneesmiddelen na registratie.

De SmPC vermeldt voorzichtigheid bij bestaande schildklieraandoeningen. Raadpleeg de volledige productinformatie via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank voor een volledig overzicht van contra-indicaties en waarschuwingen.

Wanneer is een van deze middelen geschikt voor mij?

Of Victoza of Saxenda geschikt is, kan alleen een arts beoordelen na individueel consult. Victoza is bedoeld bij onvoldoende gereguleerde diabetes type 2; Saxenda bij volwassenen, adolescenten of kinderen die voldoen aan de BMI-criteria voor gewichtsbeheersing.

Of Victoza of Saxenda geschikt is, hangt af van uw medische situatie en kan alleen worden beoordeeld door een arts na een individueel consult. Victoza komt in aanmerking bij volwassenen met diabetes mellitus type 2 waarbij de bloedglucosewaarden onvoldoende worden gereguleerd met dieet, beweging en eventueel andere medicatie. Saxenda kan worden overwogen bij volwassenen, adolescenten of kinderen die voldoen aan de BMI-criteria voor gewichtsbeheersing en bij wie andere maatregelen onvoldoende resultaat hebben gegeven.

Beide middelen zijn uitsluitend op recept verkrijgbaar in Nederland. Een arts weegt bij de keuze voor een behandeling meerdere factoren mee, waaronder andere aandoeningen, gelijktijdig gebruik van andere geneesmiddelen en contra-indicaties. De SmPC van Saxenda en Victoza adviseert het gebruik te staken bij zwangerschap; vrouwen die zwanger zijn of zwanger willen worden, dienen dit vooraf met hun arts te bespreken. Gebruik tijdens het geven van borstvoeding wordt afgeraden. Raadpleeg de productinformatie via de CBG-geneesmiddeleninformatiebank voor de exacte formulering per product.

Zoals beschreven in de vorige sectie, gelden stopregels: bij onvoldoende gewichtsverlies na 12 weken op de maximale dosis dient de behandeling te worden heroverwogen. De behandelend arts beoordeelt dit op basis van de individuele situatie.

In Nederland zijn meerdere geregistreerde middelen beschikbaar voor gewichtsbeheersing of diabetes type 2, elk met een eigen werkingsprofiel en bijwerkingenpatroon. Een vergelijking tussen middelen en een behandeladvies op maat zijn voorbehouden aan de behandelend arts of specialist. Heeft u vragen over uw situatie, neem dan contact op met uw eigen huisarts als eerste aanspreekpunt.

Frequently Asked Questions