Gecombineerde leefstijlinterventie vergoeding

Gecombineerde leefstijlinterventie vergoeding is voor veel mensen met overgewicht een belangrijke vraag: wie betaalt mee, en onder welke voorwaarden? Sinds 1 januari 2019 is de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) opgenomen in het basispakket van de Nederlandse zorgverzekering. Het programma combineert voeding, beweging en gedragsverandering en richt zich op duurzame gewichtsreductie bij volwassenen. In dit artikel leest u welke criteria gelden, hoe u een verwijzing aanvraagt en wanneer u mogelijk niet in aanmerking komt voor vergoeding.

Wat is een gecombineerde leefstijlinterventie?

Een GLI is een tweejarig, multidisciplinair programma dat voeding, beweging en gedragsverandering combineert om overgewicht duurzaam te behandelen. Alleen erkende programma's op het overzicht van het Zorginstituut Nederland komen in aanmerking voor vergoeding.

Een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) is een gestructureerd programma dat voeding, beweging en gedragsverandering combineert om overgewicht of obesitas duurzaam te behandelen. Het programma richt zich niet op één aspect van leefstijl, maar op de samenhang tussen eetgedrag, lichamelijke activiteit en de psychologische factoren die gewicht beïnvloeden. De GLI is daarmee nadrukkelijk meer dan een dieet of een sportadvies.

In Nederland worden GLI-programma's uitgevoerd door erkende zorgaanbieders, zoals gespecialiseerde leefstijlcoaches, diëtisten, fysiotherapeuten en psychologen die samenwerken in een multidisciplinair team. De begeleiding vindt doorgaans plaats over een periode van twee jaar, verdeeld in een intensieve fase en een onderhoudsfase.^[1][4] De duur van de intensieve fase verschilt per erkend programma en kan variëren van ongeveer zes tot twaalf maanden.^[4][5] Gedurende het gehele traject leert de deelnemer stap voor stap nieuwe gewoonten aan en werkt hij of zij aan het volhouden van die veranderingen op de lange termijn.

De GLI in Nederland is bedoeld voor volwassenen van 18 jaar en ouder. Het Zorginstituut Nederland publiceert een actueel overzicht van GLI-programma's die zijn opgenomen in het basispakket. Voorbeelden van erkende programma's zijn SLIMMER, CooL en BeweegKuur, maar het aanbod wordt periodiek bijgewerkt.^[2][6] De interventiedatabase met beschrijvingen van erkende leefstijlinterventies wordt beheerd door het RIVM via Loket Gezond Leven.^[7] Alleen deelname aan een programma dat is opgenomen in het overzicht van het Zorginstituut Nederland komt in aanmerking voor vergoeding vanuit de basisverzekering. Het is daarom verstandig om vooraf te controleren of het programma dat u overweegt, op het actuele overzicht van het Zorginstituut staat.

Wordt een gecombineerde leefstijlinterventie vergoed door mijn zorgverzekeraar?

Ja, de GLI is vergoed vanuit de basisverzekering sinds 2019, maar valt onder het verplicht eigen risico. Of een niet-gecontracteerde aanbieder wordt vergoed, hangt af van uw polistype.

Een gecombineerde leefstijlinterventie wordt in Nederland vergoed vanuit de basisverzekering, maar uitsluitend als aan een aantal specifieke voorwaarden is voldaan. De vergoeding is per 1 januari 2019 opgenomen in het basispakket, na een positief advies van het Zorginstituut Nederland. Dit betekent dat iedere zorgverzekeraar in Nederland verplicht is de GLI te vergoeden voor verzekerden die aan de criteria voldoen.

De vergoeding valt onder het verplicht eigen risico. De hoogte van het verplicht eigen risico wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid; raadpleeg Rijksoverheid.nl voor het actuele bedrag in het lopende jaar. Als u het eigen risico nog niet heeft aangesproken, betaalt u de eerste kosten zelf totdat dat bedrag is bereikt. Daarna vergoedt de zorgverzekeraar de resterende kosten van de GLI. Het is raadzaam om bij uw eigen zorgverzekeraar na te vragen hoe de vergoeding in uw specifieke polis is geregeld, omdat aanvullende verzekeringen soms extra ondersteuning bieden.

Of en in welke mate een niet-gecontracteerde aanbieder wordt vergoed, hangt af van het type polis dat u heeft. Bij een naturapolis vergoedt de zorgverzekeraar doorgaans alleen zorg van gecontracteerde aanbieders, of vergoedt niet-gecontracteerde zorg slechts gedeeltelijk.^[2] Bij een restitutiepolis gelden ruimere vergoedingsregels. Informeer daarom altijd vooraf bij uw zorgverzekeraar of de beoogde aanbieder gecontracteerd is en wat de gevolgen zijn als dat niet het geval is.

Voorwaarden voor vergoeding vanuit de basisverzekering

Vergoeding vereist een BMI van 30 of hoger, of een BMI van 25 of hoger met een gewichtsgerelateerde aandoening, plus een verwijzing van de huisarts of medisch specialist naar een erkend programma.

Vergoeding vanuit de basisverzekering voor een gecombineerde leefstijlinterventie is gebonden aan medische criteria die zijn vastgesteld door het Zorginstituut Nederland. De GLI is in Nederland bedoeld voor volwassenen van 18 jaar en ouder. De belangrijkste voorwaarden zijn:

• Body mass index (BMI) van 25 kg/m² of hoger in combinatie met een gewichtsgerelateerde aandoening, zoals diabetes mellitus type 2, hypertensie, slaapapneu of gewrichtsklachten.^[2][3] De genoemde aandoeningen zijn voorbeelden; het Zorginstituut Nederland hanteert het begrip 'verhoogd comorbiditeitsrisico', dat een bredere groep aandoeningen kan omvatten.^[1][4]

• BMI van 30 kg/m² of hoger zonder aanvullende aandoening.

• De verwijzing moet afkomstig zijn van een huisarts of medisch specialist. Een verpleegkundig specialist kan in bepaalde contexten ook een verwijzing afgeven, afhankelijk van het wettelijk toegestane domein en de geldende afspraken; raadpleeg uw zorgverzekeraar of zorgverlener voor de actuele situatie.

• Het programma moet zijn opgenomen in het overzicht van erkende GLI's van het Zorginstituut Nederland en worden uitgevoerd door een aanbieder die gecontracteerd is door uw zorgverzekeraar (zie ook de toelichting over polistype in de vorige sectie).

Naast het BMI-criterium speelt de motivatie van de deelnemer een rol. De GLI is bedoeld voor mensen die bereid zijn actief te werken aan een duurzame gedragsverandering. De begeleidende zorgverlener beoordeelt samen met de patiënt of deelname haalbaar en zinvol is.

Het Farmacotherapeutisch Kompas en de NHG-standaard Obesitas benadrukken dat leefstijlinterventie de basis vormt van de behandeling van overgewicht en obesitas, en dat medicamenteuze of chirurgische behandeling pas aan de orde komt als leefstijlinterventie onvoldoende resultaat heeft opgeleverd.^[8][9] De GLI is daarmee een eerste stap in een getrapt behandelbeleid. Uw huisarts kan beoordelen of u aan de criteria voldoet en u doorverwijzen naar een erkend programma in uw regio.

Hoe vraag ik een gecombineerde leefstijlinterventie aan in Nederland?

U vraagt de GLI aan via uw huisarts, die beoordeelt of u aan de criteria voldoet en u doorverwijst naar een erkende aanbieder. Controleer vooraf bij uw zorgverzekeraar of de aanbieder gecontracteerd is.

U vraagt een gecombineerde leefstijlinterventie aan via uw eigen huisarts, die beoordeelt of u aan de medische criteria voldoet en u vervolgens doorverwijst naar een erkend programma. Voor vergoeding vanuit de basisverzekering in Nederland is een verwijzing in de regel vereist; zonder verwijzing heeft u doorgaans geen recht op vergoeding. Ook een medisch specialist kan een verwijzing afgeven; voor de verwijzingsbevoegdheid van een verpleegkundig specialist gelden aanvullende voorwaarden (zie de sectie over vergoedingsvoorwaarden).

Na de verwijzing zoekt u een erkende aanbieder in uw regio. Het Zorginstituut Nederland publiceert een actueel overzicht van GLI-programma's die zijn opgenomen in het basispakket. Uw zorgverzekeraar kan u informeren welke aanbieders zij hebben gecontracteerd. Of en in welke mate niet-gecontracteerde zorg wordt vergoed, hangt af van uw polistype. Het is verstandig deze stap te zetten voordat u zich aanmeldt, zodat u niet voor onverwachte kosten komt te staan.

Bij de aanmelding bij de aanbieder vindt doorgaans een intakegesprek plaats. Daarin worden uw persoonlijke situatie, uw doelen en eventuele belemmeringen besproken. Op basis van dat gesprek wordt een individueel begeleidingsplan opgesteld. Het programma start vervolgens met een intensieve fase, gevolgd door een onderhoudsfase die de totale duur op twee jaar brengt.

Heeft u vragen over de verwijzing of twijfelt u of u in aanmerking komt, neem dan contact op met uw eigen huisarts. Voor dringende medische vragen buiten kantooruren kunt u de huisartsenpost bellen.

Wanneer komt u niet in aanmerking voor vergoeding?

U komt niet in aanmerking als u niet voldoet aan de BMI-criteria, jonger bent dan 18 jaar, of kiest voor een programma dat niet op het overzicht van het Zorginstituut staat. Bij een naturapolis kan een niet-gecontracteerde aanbieder leiden tot geen of beperkte vergoeding.

U komt niet in aanmerking voor vergoeding van een gecombineerde leefstijlinterventie vanuit de basisverzekering als u niet voldoet aan de vastgestelde BMI-criteria, als er geen sprake is van een gewichtsgerelateerde aandoening bij een BMI tussen 25 en 30 kg/m², of als u jonger bent dan 18 jaar. Voor jongeren met overgewicht bestaan aparte jeugdgerichte interventies; uw huisarts kan u hierover informeren.

Ook als u kiest voor een programma dat niet is opgenomen in het actuele overzicht van het Zorginstituut Nederland, vervalt het recht op vergoeding, ongeacht de kwaliteit van dat programma.

Daarnaast geldt dat deelname aan een aanbieder zonder contract met uw zorgverzekeraar kan leiden tot een lagere vergoeding of, bij een naturapolis, tot het geheel ontbreken van vergoeding. Bij een restitutiepolis gelden doorgaans ruimere regels, maar ook dan kan de vergoeding beperkt zijn. Informeer bij uw zorgverzekeraar naar de exacte voorwaarden van uw polis.

Of en wanneer u opnieuw in aanmerking komt voor een GLI-traject na een eerder doorlopen programma, is niet generiek wettelijk vastgelegd. Dit is veelal geregeld in de polisvoorwaarden of contractafspraken van uw zorgverzekeraar. Raadpleeg uw zorgverzekeraar voor de geldende voorwaarden in uw situatie.

Ten slotte kan het eigen risico een financiële drempel vormen. Als u het verplicht eigen risico nog niet heeft aangesproken, betaalt u de eerste kosten zelf. Bespreek uw specifieke situatie altijd met uw huisarts en uw zorgverzekeraar, zodat u goed geïnformeerd een beslissing kunt nemen.

Frequently Asked Questions