Saxenda hartkloppingen: oorzaken en advies

Saxenda hartkloppingen zijn een bekende bijwerking die sommige gebruikers van dit afslankmiddel ervaren. Saxenda bevat liraglutide, een GLP-1-receptoragonist die onder andere de hartfrequentie kan verhogen. Hierdoor kunnen gebruikers een snellere of hardere hartslag waarnemen. In dit artikel leest u hoe hartkloppingen ontstaan bij Saxenda, welke andere bijwerkingen u in de gaten moet houden, en wanneer u direct een arts moet raadplegen.

Wat zijn hartkloppingen en wanneer komen ze voor bij Saxenda?

Hartkloppingen bij Saxenda zijn een symptoom van tachycardie, geclassificeerd als 'soms' voorkomend (circa 0,6% van gebruikers). Bespreek klachten altijd met uw huisarts.

Hartkloppingen, medisch ook wel palpitaties genoemd, zijn het bewuste waarnemen van de eigen hartslag: het hart voelt sneller, harder of onregelmatiger aan dan normaal. Dit gevoel kan kortdurend zijn en vanzelf overgaan, maar kan ook aanhoudend of verontrustend aanvoelen.

Saxenda bevat de werkzame stof liraglutide 3 mg en is door de Europese Commissie toegelaten op basis van een positief advies van het EMA.^[1][2] Volgens de productinformatie van Saxenda (SmPC, EMA/CBG) is tachycardie (een verhoogde hartslag) een bijwerking die als 'soms' wordt geclassificeerd, wat betekent dat deze voorkomt bij ongeveer 1 op de 100 tot 1 op de 1.000 gebruikers (in klinische studies bij circa 0,6% van de deelnemers). Hartkloppingen als zodanig zijn een symptoom dat kan optreden wanneer de hartslag verhoogd is; zij worden niet als afzonderlijke bijwerking met een eigen frequentiecategorie in de SmPC vermeld.

De dosering van Saxenda wordt stapsgewijs opgebouwd, van 0,6 mg per dag in de eerste week tot de onderhoudsdosering van 3,0 mg per dag. Volgens de SmPC is deze geleidelijke opbouw primair bedoeld om de gastro-intestinale tolerantie te verbeteren. Of hartkloppingen vaker optreden in de beginfase of na een dosisverhoging is niet als zodanig in de SmPC beschreven.

Hartkloppingen treden niet bij iedereen op en de ernst kan sterk verschillen. Wie hartkloppingen ervaart tijdens het gebruik van Saxenda, doet er verstandig aan dit te bespreken met de eigen huisarts, zodat de klachten goed beoordeeld kunnen worden in de context van de algehele gezondheid.

Hoe werkt Saxenda en wat doet het met het hart?

Liraglutide activeert GLP-1-receptoren in hartweefsel, wat de hartfrequentie kan verhogen. De SmPC vereist regelmatige controle van de hartfrequentie tijdens behandeling.

Saxenda werkt als GLP-1-receptoragonist: de werkzame stof liraglutide bootst het darmhormoon glucagon-like peptide-1 na en bindt aan GLP-1-receptoren in verschillende organen, waaronder de hersenen en de maag.

GLP-1-receptoren bevinden zich ook in hartweefsel en bloedvatwanden. Activering van deze receptoren kan leiden tot een verhoging van de hartfrequentie. Dit farmacologische effect is beschreven in klinische studies, maar de SmPC geeft geen specifiek gemiddeld getal voor deze stijging. Gebruikers kunnen hierdoor een snellere hartslag of hartkloppingen waarnemen.

De SmPC (rubriek 4.4) benadrukt dat de hartfrequentie regelmatig moet worden gecontroleerd tijdens de behandeling. Patiënten moeten worden geïnformeerd over de symptomen van een verhoogde hartslag. Bij een klinisch relevante, aanhoudende verhoging van de hartfrequentie in rust moet de behandeling worden gestaakt. Saxenda wordt niet aanbevolen bij patiënten met hartfalen van NYHA-klasse IV.^[2]

Er zijn cardiovasculaire uitkomstenstudies uitgevoerd met liraglutide, maar deze zijn verricht bij een dosering van 1,8 mg bij patiënten met type 2-diabetes. De resultaten van die studies gelden niet zonder meer voor Saxenda 3,0 mg bij gewichtsbeheersing. De SmPC voor Saxenda bevat geen cardiovasculaire uitkomstclaim voor de 3,0 mg-dosering.^[2]

Voordat met Saxenda wordt gestart, moet de behandelend arts worden geïnformeerd over eventuele hartaandoeningen of hartritmestoornissen, zodat de arts kan beoordelen of Saxenda geschikt is en welke monitoring nodig is.

Welke bijwerkingen van Saxenda moet ik in de gaten houden?

De meest voorkomende bijwerkingen zijn maagdarmklachten; op cardiovasculair gebied is tachycardie gemeld. Ernstige bijwerkingen zoals acute pancreatitis vereisen direct staken van Saxenda.

Naast hartkloppingen kent Saxenda een breed spectrum aan bijwerkingen waarvan gebruikers op de hoogte moeten zijn. De meest voorkomende bijwerkingen zijn maagdarmklachten: misselijkheid, braken, diarree, obstipatie en buikpijn komen frequent voor, vooral in de eerste weken van de behandeling. Ouderen en mensen met een lichte tot matig-ernstige nierinsufficiëntie kunnen gevoeliger zijn voor deze gastro-intestinale bijwerkingen.^[2][3]

Op cardiovasculair gebied vermeldt de SmPC (rubriek 4.8) de volgende bijwerking:

• Tachycardie (verhoogde hartslag): soms (bij circa 0,6% van de gebruikers in klinische studies). Hartkloppingen kunnen een symptoom zijn van een verhoogde hartslag.

Daarnaast zijn er bijwerkingen die minder vaak voorkomen maar wel serieuze aandacht verdienen:

• Acute pancreatitis: de SmPC (rubrieken 4.4 en 4.8) waarschuwt voor acute alvleesklierontsteking. Kenmerkende symptomen zijn aanhoudende, ernstige buikpijn, soms uitstralend naar de rug. Bij vermoeden van pancreatitis moet Saxenda direct worden gestaakt; na bevestiging van de diagnose mag Saxenda niet worden hervat.

• Galblaasklachten: galstenen en ontsteking van de galblaas zijn gemeld.

• Nierfunctiestoornissen: kunnen optreden als gevolg van uitdroging door maagdarmklachten.

• Hypoglykemie: het risico op een te lage bloedsuiker (in mmol/L) is met name verhoogd bij gelijktijdig gebruik van insuline of sulfonylureumderivaten.^[2][3]

In Nederland kunnen bijwerkingen worden gemeld bij Bijwerkingencentrum Lareb, dat meldingen verzamelt van zowel patiënten als zorgverleners. Dit draagt bij aan de voortdurende bewaking van de veiligheid van geneesmiddelen na markttoelating.

Wie bijwerkingen ervaart die hinderlijk zijn of niet vanzelf overgaan, wordt aangeraden contact op te nemen met de eigen huisarts. Zelfstandig stoppen met Saxenda zonder overleg is niet aan te raden, omdat dit de behandeling kan verstoren.

Wanneer moet ik bij hartkloppingen direct een arts bellen?

Bel direct 112 bij hartkloppingen met pijn op de borst, kortademigheid of bijna-flauwvallen. Neem contact op met de huisarts bij terugkerende of aanhoudende klachten.

Bij hartkloppingen die gepaard gaan met pijn op de borst, kortademigheid, duizeligheid of het gevoel flauw te vallen, moet in Nederland direct 112 worden gebeld, omdat dit tekenen kunnen zijn van een ernstige cardiovasculaire aandoening die onmiddellijke medische hulp vereist. Dit geldt ongeacht of iemand Saxenda gebruikt of niet.

Niet alle hartkloppingen zijn een reden voor alarm, maar er zijn situaties waarbij snel contact met een arts noodzakelijk is:

• Direct 112 bellen bij: pijn op de borst, uitstralende pijn naar arm of kaak, ernstige kortademigheid, bewustzijnsverlies of bijna-flauwvallen in combinatie met hartkloppingen.

• Contact opnemen met de huisartsenpost (buiten kantooruren, in de avond of het weekend) bij: aanhoudende hartkloppingen die niet vanzelf overgaan, een onregelmatige hartslag die nieuw is, of hartkloppingen die gepaard gaan met zweten zonder duidelijke andere oorzaak.

• Contact opnemen met de eigen huisarts (tijdens kantooruren) bij: terugkerende hartkloppingen die de dagelijkse activiteiten beïnvloeden, een aanhoudend verhoogde hartslag in rust, of als er twijfel bestaat of de klachten verband houden met Saxenda.

Conform de SmPC (rubriek 4.4) moet de behandeling worden gestaakt bij een klinisch relevante, persisterende verhoging van de hartfrequentie in rust. Het kan helpen om de polsslag regelmatig te meten en eventuele klachten bij te houden, zodat trends bespreekbaar zijn bij de volgende afspraak met de huisarts.

Mensen met een bekende hartaandoening, hartritmestoornissen of hartfalen (met name NYHA-klasse IV) moeten dit altijd melden aan de behandelend arts voordat zij met Saxenda starten. De arts kan dan beoordelen of Saxenda geschikt is en welke monitoring nodig is.

Hartkloppingen die mild zijn, kortdurend optreden en vanzelf verdwijnen, verdienen altijd bespreking bij de volgende afspraak met de huisarts, zodat een weloverwogen beslissing over voortzetting van de behandeling mogelijk is.

Frequently Asked Questions